Vì sao cấm dùng bột giặt có phôtpho?

Ngày nay, chất lượng nước của sông hồ đều suy giảm, đó là do một lượng lớn nước thải sinh hoạt lẫn vào. Trong nước thải sinh hoạt thì chất tẩy rửa là thành phần chủ yếu. Hằng năm Trung Quốc tiêu thụ khoảng 3 triệu tấn bột giặt chứa phospho, vì vậy nước chất thải chứa phospho gây ô nhiễm cho sông, hồ rất lớn.

Trong bột giặt có chứa hợp chất của phospho. Chúng có thể kết hợp với ion của các chất axit, magie làm giảm độ cứng của nước, từ đó mà nâng cao hiệu quả tẩy rửa. Nhưng sau khi tẩy rửa lại sản sinh ra một lượng lớn nước chất thải chứa phospho. Vì phospho là chất dinh dưỡng cần thiết cho thực vật sinh trưởng, cho nên sau khi phospho tăng lên sẽ khiến cho các loài tảo sống trong nước sinh sôi nảy nở. Loài tảo nhiều sẽ tiêu phí oxy hoà tan trong nước nhiều, dẫn đến chất lượng nước kém đi, cá bị chết. Lúc đó nước rơi vào tình trạng phú dưỡng.

Chúng ta đều biết, nguyên tố dinh dưỡng quan trọng nhất quyết định các loại tảo sinh trưởng là nitơ và phospho. Vậy nếu hạn chế nguyên tố nitơ thì có thể ngăn cản nước phát sinh giàu dinh dưỡng được không? Chắc chắn là không. Vì các loài tảo có thể cố định nguyên tố nitơ từ trong không khí theo nhu cầu của chúng, sau khi các loài tảo chết đi, vi sinh vật sẽ phân giải chúng để được nitơ, nitơ lại bị các loài tảo khác sử dụng trở lại.

Qua thực nghiệm, các nhà khoa học đã xác định được, chỉ có hạn chế nguyên tố phospho trong nước mới có thể ngăn ngừa nước phát sinh giàu dinh dưỡng. Vì vậy, hạn chế sử dụng bột giặt chứa phospho thì có thể kiểm soát nước giàu dinh dưỡng một cách có hiệu quả.

Ngày nay, hằng năm Trung Quốc thải vào các sông, hồ khoảng 0,45 triệu tấn phôtphat. Vì vậy nhiều ao hồ và những vùng gần biển đều rơi vào trạng thái giàu dinh dưỡng. Ví dụ Thái Hồ vì chứa phospho quá mức nên loài tảo lam phát triển rất mạnh; hồ Chân ở Vân Nam vì chứa nhiều nước thải có phospho nên chất nước xấu đi. Từ năm 1990 - 1996 ở bờ biển Bột Hải đã phát sinh hàng chục lần "triều đỏ" làm cá chết rất nhiều. Các hợp chất của phospho trong bột giặt khiến cho nước sông hồ xấu đi rất nhanh, nên nhiều hồ đã biến thành "“hồ chết”". Ngoài ra, các hợp chất phospho cũng sẽ gây ra nhiều loại u ác tính. Có một số nước từ những năm 80 của thế kỷ XX đã quy định "cấm phospho" trong chất tẩy rửa. Nhật Bản Canada, Thuỵ Điển, v.v... đều đã thực hiện chất tẩy rửa không có phospho. Ở Trung Quốc, vùng Thái Hồ, Hàng Châu, v.v... từ năm 1998 đã bắt đầu cấm dùng phospho trong chất tẩy rửa. Điều đó mở màn cho một cuộc cách mạng "“chất tẩy rửa xanh”" của Trung Quốc.

Từ khóa: Nitơ; Phôtpho; Chất tẩy rửa; Nước giàu dinh dưỡng.