Vì sao hai tàu thuỷ lớn chạy song song cùng chiều với tốc độ cao sẽ đâm vào nhau?

Những người đi biển hoặc đi trên các con sông lớn đều biết rằng hai con tàu không nên chạy song song quá gần với cùng tốc độ. Quy định này không phải đặt ra một cách ngẫu nhiên, bởi trong lịch sử hàng hải từng xảy ra tai nạn nghiêm trọng khi hai tàu cao tốc va vào nhau.

Mùa thu năm 1912, con tàu Olympia, một trong những con tàu lớn nhất thời bấy giờ, đang di chuyển trên biển. Cách nó khoảng 100 m có một tuần dương hạm nhỏ hơn nhiều mang tên Gouke cũng chạy song song. Bất ngờ, chiếc tuần dương hạm như bị một lực hút lạ kéo lệch hướng, mất lái rồi đâm thẳng vào tàu lớn, tạo thành một lỗ thủng lớn trên thân tàu.

Vậy nguyên nhân của sự cố này là gì? Có phải do thủy thủ thao tác sai hay không?

Thực ra, hiện tượng ấy bắt nguồn từ tính chất của chất lỏng.

Ta có thể làm một thí nghiệm nhỏ: dùng hai tay cầm hai tờ giấy mỏng đặt song song, rồi thổi một luồng hơi vào khe giữa hai tờ giấy. Khi đó, hai tờ giấy sẽ bị hút sát vào nhau. Nguyên nhân là khi vận tốc luồng khí tăng lên, áp suất sinh ra lại giảm xuống. Không khí giữa hai tờ giấy chuyển động nhanh hơn nên áp lực ở giữa nhỏ hơn áp lực bên ngoài, khiến hai tờ giấy bị ép lại gần nhau. Khi ngừng thổi, chúng lại trở về vị trí cũ.

Nguyên lý này cũng giải thích được vụ tai nạn trên biển. Khi hai tàu chạy song song, dòng nước ở giữa hai thân tàu chuyển động nhanh hơn dòng nước ở phía ngoài, làm áp lực nước tác động lên hai mặt trong của tàu nhỏ hơn áp lực ở hai phía ngoài. Vì vậy, dòng nước bên ngoài đẩy hai con tàu tiến lại gần nhau. Do tuần dương hạm Gouke nhỏ hơn tàu Olympia rất nhiều, nó bị lệch hướng mạnh hơn và cuối cùng đâm vào chiếc tàu lớn.