Tại sao máy bay trực thăng lại có hai cánh quạt?
Mọi người đều biết máy bay trực thăng có hình dáng và nguyên lý hoạt động khác với nhiều loại máy bay khác. Trên đỉnh máy bay có một cánh quạt lớn, còn ở phần đuôi lại có thêm một cánh quạt nhỏ. Vậy hai cánh quạt này có tác dụng gì?
Muốn cất cánh, máy bay cần có lực nâng. Khi bay trên không, nó cũng cần lực này để không rơi xuống đất. Các máy bay thông thường dựa vào lực nâng do không khí tác dụng lên đôi cánh khi di chuyển về phía trước. Máy bay trực thăng thì khác, nó không có cánh cố định như vậy. Bí mật giúp nó bay lên nằm ở cánh quạt lớn trên đỉnh.
Khi cánh quạt lớn quay với tốc độ cao, nó đẩy không khí xuống dưới, và không khí tạo ra phản lực tác dụng ngược lên cánh quạt. Khi phản lực này lớn hơn trọng lực của máy bay, trực thăng sẽ được nâng lên. Nếu điều chỉnh góc của cánh quạt, phản lực của không khí có thể nghiêng về phía trước, khi đó ngoài lực nâng còn có thêm lực đẩy giúp máy bay tiến về phía trước. Nếu lực nâng cân bằng với trọng lực, trực thăng có thể lơ lửng tại một vị trí cố định trên không.
Vậy cánh quạt ở đuôi có tác dụng gì? Khi cánh quạt lớn trên đỉnh quay nhanh, động cơ và thân máy bay gắn với trục quay sẽ chịu một phản lực làm thân máy bay có xu hướng xoay ngược chiều với cánh quạt. Nếu không được khống chế, thân máy bay sẽ lắc và xoay liên tục, gây mất ổn định, rất nguy hiểm khi bay.
Để tránh điều đó, các nhà thiết kế lắp thêm một cánh quạt nằm ngang ở đuôi. Cánh quạt này quay nhanh tạo ra một mô men chống lại xu hướng xoay của thân máy bay, giúp giữ hướng bay ổn định. Dù cánh quạt đuôi nhỏ, nhưng vì nằm ở cuối phần đuôi dài nên có cánh tay đòn lớn, đủ để tạo ra mô men cân bằng với tác động của cánh quạt trên đỉnh. Khi trực thăng đổi hướng, cánh quạt đuôi cũng giúp điều chỉnh phương hướng bay.
Vì vậy, hai cánh quạt của máy bay trực thăng đều có vai trò riêng và không thể thiếu. Nhờ cấu tạo đặc biệt này, trực thăng có thể cất cánh và hạ cánh thẳng đứng, đứng yên trong không trung và hoạt động linh hoạt trong quân sự, quay phim, chụp ảnh, cứu hộ, cấp cứu và nhiều lĩnh vực khác.
