Cái gái và bà cụ Mít
Bà cụ Mít già lụ khụ lưng còng gập xuống, tóc bạc trắng như cước, sống một mình trong cái quán nhỏ dưới gốc đa cổ thụ đầu làng. Hằng ngày cụ nấu nước chè để bán nên trong làng gọi là “quán cụ Mít”.
Cái Gái rất thích cõng em ra chơi, nhặt búp đa, nhảy lò cò và hễ thấy quán vắng khách nó lại vào nhổ tóc sâu cho bà cụ Mít để được nghe cụ kể chuyện cổ tích. Gái thích nhất là truyện Tâm Cấm, nó hay ngửa cổ nhìn lên ngọn cây đa và ước ao giá cây đa này biến thành cây thị, sẽ có một quả thị thật to để cụ Mít đem cái bị ra bảo: “Thị ơi! Thị rơi bị bà…”. Rồi sẽ có một cô Tấm ở trong quả thị chui ra và sống mãi ở đây với cụ Mít.
Mỗi lần mẹ đi chợ, cái Gái lẽo đẽo cõng em theo mẹ ra tận đầu làng, cứ dặn đi dặn lại:
– Ừ nhớ nhé, con không ăn bánh đa đâu, u mua cho con một quả thị rõ thật to cơ, u nhé…
Hôm ấy mẹ mua cho Gái quả thị chín vàng, tròn như cái bát. Nó thích lắm, cầm quả thị chạy thẳng một mạch ra quán cụ Mít. Lúc ấy, cụ đang lúi húi rửa chè xanh ngoài cầu ao, cái Gái liền lẻn vàọ quán. Nó để quả thị lên cái đĩa gỗ trên bàn thờ rồi tong tả chạy về nhà với nỗi mừng vui và thấp thỏm chờ mong…
Ngày nào Gái cũng ra chơi với cụ Mít để dò xem có cô Tấm nào chui ở quả thị ra không?
Cụ Mít cứ hỉnh hỉnh cái mũi lên mà hít hít và bảo:
– Quái lạ! Có mùi thị ở đâu thơm quá, cái Gái có ngửi thấy không cháu?
Cái Gái tủm tỉm cười, vờ như không biết:
– Vâng, đúng là có mùi thị, thơm thật!
Năm ngày sau, quả thị ấy héo tóp lại, vỏ thâm xì, chảy nước ra cái đĩa gỗ. Gái vừa thất vọng vừa tiếc của, nó đành ném quả thị héo ấy ra bụi tre.
Chuyện đó cụ Mít hoàn toàn không biết gì.
Năm nay cái Gái đã là học trò lớp 5 trường làng, nó không còn tin là trong quả thị có cô Tấm nữa, nhưng nó vẫn ước ao làm được việc gì đó để giúp đỡ cụ Mít như tất cả mọi người ở làng này đối với cụ.
Hằng ngày, cứ buổi sáng, cái Gái lại cắp rổ đi kiếm rau lợn. Hôm nào nó cũng đi qua nhà cụ Mít để bí mật làm một việc gì đó, vì cụ Mít thường đi mua chè vào buổi sáng, cửa khép hờ để đó. Gái lách cửa vào nhà, gặp việc gì làm được, nó làm ngay. Vại nước sắp hết, nó lấy đôi thùng ra giếng gánh đổ đầy tràn cả ra ngoài. Hôm thì nó quét lá tre, lá ổi rụng đầy vườn, vun vào một góc cho cụ lấy cái đun bếp.
Còn hôm nay, vừa lách vào nhà, cái Gái đã nhìn thấy ngay mấy cái bát cáu đen những nhựa chè. Nó hối hả bưng ngay chén bát ra bờ ao, lấy rơm và tro bếp đánh thật sạch cả trong lẫn ngoài, trông như mới vậy! Có sáu cái bát, nó đã đánh xong được năm cái, đến cái thứ sáu thì bị vỡ ra một mảnh. Nó sợ hãi luống cuống, trống ngực đánh thình thịch… Làm sao bây giờ? Chỉ tại mình cọ mạnh quá! … Nó vội giấu cái bát vỡ dưới bụi khoai nước cạnh bờ ao rồi đem năm cái kia vào úp trên chõng tre. Gái cứ băn khoăn đi ra đi vào, chợt nhìn thấy bình vôi ở góc nhà, cố lấy vôi gắn mảnh vỡ, loay hoay mãi đến toát mồ hôi mà mảnh vỡ vẫn không chịu dính vào.
Vừa lúc đó, cụ Mít lọc cọc chông gậy, bưng rổ chè về.
– À à… Bà bắt được “quả tang” rồi nhé! Hôm nào bà cũng nằm mơ thấy cô Tấm về làm giúp bà mà! Cháu vừa chui ở quả thị nào ra thế?
– Nhưng… Nhưng cháu không ngoan đâu, cháu lỡ tay đánh vỡ bát của bà rồi… Hu hu… hu…
– Không sao đâu, nín đi cháu! Cái bát ấy đã nứt sẵn rồi, nó vỡ là phải! Cháu không có lỗi gì đâu! Cô Tấm của bà ngoan lắm!
Ý nghĩa
Hồi nhỏ, nghe cụ Mít kể chuyện Tấm Cám, bạn Gái muốn cô Tấm hiện ra để giúp cụ đỡ vất vả. Lên lớp 5, Gái thường bí mật giúp cụ Mít nhiều việc trong nhà, cho đến khi cụ Mít biết chuyện và khen Gái là cô Tấm của bà. Tình thương và sự quan tâm của Gái đối với người già neo đơn thật đáng quý. Bạn Gái xứng đáng được coi là cô Tấm của thời nay.
