Cuốn sách và giỏ đựng than

Có một câu chuyện kể rằng tại một trang trại miền núi xa xôi ở miền Đông bang Kentucky, có một ông cụ sống cùng người cháu trai của mình. Mỗi buổi sáng, ông cụ đều dậy rất sớm để đọc sách. Có những cuốn sách ông đã đọc nhiều lần, đến mức sờn cũ, nhưng lúc nào ông cũng đọc say mê và chưa một buổi sáng nào ông quên đọc.
Cậu cháu trai cũng bắt chước ông, cố gắng ngồi đọc sách mỗi ngày. Rồi một hôm, cậu hỏi ông:
– Ông ơi, cháu cũng thử đọc sách như ông, nhưng cháu không hiểu gì cả. Có những đoạn cháu hiểu, nhưng khi gấp sách lại thì cháu quên ngay. Vậy đọc sách có ích gì mà ông lại đọc thường xuyên như thế ạ?
Lúc đó, ông cụ đang đổ than vào lò. Ông quay lại nhìn cháu và chỉ nói:
– Cháu hãy đem chiếc giỏ đựng than này ra sông và mang về cho ông một giỏ nước nhé!
Cậu bé làm theo lời ông, nhưng tất cả nước đã chảy hết khỏi giỏ trước khi cậu về đến nhà.
Nhìn chiếc giỏ trống, ông cụ cười và nói:
– Nước chảy hết rồi! Có lẽ lần sau cháu phải đi nhanh hơn nữa.
Rồi ông bảo cháu quay lại sông lấy một giỏ nước khác.
Lần này, cậu bé cố chạy nhanh hơn, nhưng khi về đến nhà, chiếc giỏ vẫn trống rỗng. Thở không ra hơi, cậu nói với ông rằng đựng nước bằng chiếc giỏ là điều không thể, rồi đi lấy một chiếc xô để múc nước. Nhưng ông cụ ngăn lại:
– Ông không muốn một xô nước. Ông muốn một giỏ nước cơ mà! Cháu có thể làm được, chỉ là cháu chưa cố hết sức thôi.
Rồi ông lại bảo cháu ra sông lấy nước. Đến lúc này, cậu bé đã biết không thể đựng nước trong giỏ, nhưng cậu muốn cho ông thấy rằng dù mình chạy nhanh đến đâu, nước cũng sẽ chảy hết trước khi cậu về tới nhà. Thế là cậu lại lấy nước, lại chạy nhanh hết sức, và khi về đến chỗ ông, chiếc giỏ vẫn trống rỗng.
– Ông xem này – cậu bé hụt hơi nói – thật là vô ích!
– Cháu lại nghĩ nó vô ích sao? – ông cụ nói – Cháu thử nhìn chiếc giỏ xem.
Cậu bé nhìn vào chiếc giỏ và lần đầu tiên nhận ra nó đã khác hẳn ban đầu. Nó không còn là chiếc giỏ đựng than đen bẩn nữa, mà đã được nước rửa sạch.
– Cháu của ông, đó chính là điều diễn ra khi cháu đọc sách. Có thể cháu không hiểu hoặc không nhớ được mọi thứ, nhưng khi cháu đọc, sách sẽ thay đổi cháu từ bên trong tâm hồn, giống như nước đã làm sạch chiếc giỏ than kia vậy.