Vì sao các đài thiên văn thường đặt trên đỉnh núi?

Các đài thiên văn chủ yếu là cơ sở dùng để quan trắc và nghiên cứu thiên văn, vì vậy phần lớn được xây dựng trên đỉnh núi.

Công việc chính của đài thiên văn là sử dụng kính viễn vọng thiên văn để quan sát các ngôi sao. Vậy đài thiên văn đặt trên đỉnh núi có phải vì muốn gần các ngôi sao hơn không?

Không phải như vậy. Các ngôi sao cách chúng ta vô cùng xa. Nói chung, hằng tinh ở cách xa hàng mấy vạn tỉ km; thiên thể gần Trái Đất nhất là Mặt Trăng cũng cách hơn 380.000 km. Các ngọn núi thường chỉ cao vài km, nên khoảng cách được rút ngắn chẳng đáng kể.

Nguyên nhân chính là Trái Đất được bao bọc bởi bầu khí quyển. Ánh sáng từ các ngôi sao phải xuyên qua tầng khí quyển này mới đến được kính viễn vọng của đài thiên văn. Sương mù, bụi bặm và hơi nước trong không khí đều ảnh hưởng rất lớn đến việc quan trắc thiên văn. Đặc biệt ở gần các thành phố lớn, ban đêm ánh đèn thành phố hắt lên không trung, chiếu vào các hạt bụi nhỏ, khiến bầu trời sáng lên và cản trở các nhà thiên văn quan sát những ngôi sao mờ. Ở nơi xa thành phố, bụi bặm và sương mù ít hơn, tình hình có khá hơn, nhưng vẫn không tránh khỏi ảnh hưởng.

Càng lên cao, không khí càng loãng, sương mù, bụi bặm và hơi nước càng ít, nên ảnh hưởng đối với quan trắc càng nhỏ. Vì thế, người ta thường xây dựng đài thiên văn trên đỉnh núi. Ngày nay, ba đài thiên văn lớn nhất thế giới đều đặt trên núi: đỉnh Ymonakhaia ở Hawaii cao hơn mực biển 4206 m, núi Antis ở Chilê cao hơn mực biển 2.500 m và núi Ganali ở Đại Tây Dương cao hơn mực biển 2.426 m.