Gửi đến ba…!
Ai cũng viết thư cho người còn sống, còn con thì…
Con trở lại trường sau năm ngày nghỉ học để chịu tang cha. Buổi đầu tiên quay lại, nghe tiếng trống bãi, con vội xếp tập vào cặp rồi như thường lệ đứng trước cổng trường chờ đợi. Tuổi thơ khiến con vẫn mong vào điều kỳ diệu, mong rằng nỗi bất hạnh ấy không phải sự thật. Nhưng đến quá trưa, khi nhìn lại sân trường vắng lặng và trước cổng chỉ còn một mình con đứng chờ, con bàng hoàng hiểu rằng ba đã thật sự mất rồi, từ nay không còn đến đón con nữa. Nước mắt chảy dài, nắng ban trưa rọi xuống con đường, in bóng cô gái nhỏ lủi thủi đi về với lòng hụt hẫng, xót xa.
Ba chỉ đau một thời gian ngắn rồi bất ngờ bỏ chúng con mà đi. Khi ấy con mới mười ba tuổi. Mất mát ấy quá lớn và quá sớm đối với con. Một trăm ngày ba mất, má bảo từ nay thôi không cúng cơm ba nữa, chỉ thắp nhang cho ba, đừng để “hương tàn bình lạnh”. Má cũng muốn nỗi đau lắng xuống để chúng con tập trung học hành. Nhưng mỗi bữa cơm, chúng con vẫn đặt một cái chén, một đôi đũa ở chỗ ba thường ngồi, xới một liễn cơm nóng và dọn những món ba thích. Nhiều năm sau, con vẫn ngậm ngùi nhớ hình ảnh những đứa con nhỏ của ba bên mâm cơm, cố níu giữ kỷ niệm về người cha đã khuất. Biến cố ấy đem lại bao mất mát, và càng lớn con càng thấm thía đó là những thiếu hụt không gì bù đắp được.
Cuộc sống ngày càng bấp bênh. Đôi vai mỏng manh của má như oằn xuống trước gánh nặng gia đình. Giữa “ngày còn ba” và “ngày mất ba” dường như là hai thế giới khác nhau. Miền Trung những ngày đông lạnh như cắt thịt, những đứa con nhỏ của ba đi học về lại càng se sắt nhớ ngày ba đội mưa đợi con trước cổng trường. Một ngày tuổi thơ của con từng bắt đầu bằng những hình ảnh, âm thanh mà ba mang lại, một ngày tuổi thơ sung sướng. Những gì thuộc về ba trong hoài niệm đều đưa con trở về quãng đời thơ ấu ấm áp tình phụ tử. Nhưng con cũng không quên có buổi chiều con đi đâu về, bước vào phòng ba, thấy ba không bật đèn. Căn phòng mờ tối, ba ngồi đó câm lặng. Con nhìn thấy, rón rén quay ra, rồi như bắt chước ba, con cũng ngồi ngoài hiên một mình trong bóng tối. Con thương ba quá. Tuổi thơ con cũng có những nỗi buồn riêng nhưng tất cả đều được ba chia sẻ. Còn khi ba đang buồn, ba không thổ lộ, con lại không biết làm sao để an ủi. Ba đang nhớ các anh chị của con phải không ba? Con nhớ ngày theo ba má đến trại thăm anh. Thấy anh trong dáng vẻ ốm yếu, da xanh xao, má khóc ròng bước tới, còn ba thì lùi lại, lén chùi nhanh những giọt nước mắt. Cơn bạo bệnh đột ngột cướp ba đi hẳn, chắc cũng có một phần từ những nỗi nhớ thương bị dồn nén ấy.
Các anh, các chị con vẫn nhớ trong khoảng thời gian gia đình trải qua những thử thách nghiệt ngã, chưa bao giờ ba khuyên các con chọn một cuộc sống yên ổn cho riêng mình. Ba chỉ nói rằng đã chọn con đường cách mạng để đi thì phải đủ tâm, đủ lực đi cho trọn, đừng để dang dở đời mình và lụy cả cho người khác.
Năm 1976, con vừa tròn hai mươi tuổi, cũng là năm thành lập Lực lượng thanh niên xung phong thành phố. Con đã bước vào đội ngũ. Ngày lên đường, con thắp nhang thưa với ba về chuyến đi xa nhà, một chuyến đi thật xa, thật lâu, đầy khó khăn và thử thách mà lúc ấy con chưa thể lường hết. Bây giờ nhìn lại những chặng đường đã đi cùng đồng đội, con thấy niềm mừng càng lúc càng thấm sâu, lan tỏa. Vâng, con đã đi, đã được nâng đỡ bởi nhiều nguồn sức mạnh để gắn bó với lựa chọn của mình. Và luôn có ba trong con, dù ở Đắc Nông, Bù Đốp hay những cánh rừng xanh thẳm phía Tây Nam. Những điều ba dạy chúng con không chỉ bằng lời, mà bằng cả cuộc sống khắc nghiệt ba từng vượt qua. Tuổi thơ vất vả, ba phải vượt lên nỗi đau mồ côi để vừa làm, vừa học, sống có nhân cách và lòng nhân ái.
Ba vẫn ao ước các con đều được vào đại học. Khi gia nhập Lực lượng thanh niên xung phong, con mới tốt nghiệp phổ thông trung học. Chính đội ngũ ấy đã tạo điều kiện cho con đến với giảng đường đại học. Ngày nhận tấm bằng đại học, con thầm cảm ơn đơn vị, cảm ơn đồng đội đã giúp con thực hiện niềm mơ ước ba dành cho con, niềm mơ ước con đã canh cánh mang theo, ấp ủ trong lòng suốt những năm dài.
Ba đã xa chúng con ba mươi năm rồi mà mỗi lần nhớ về ba, chúng con vẫn ngậm ngùi tiếc thương. Vì thế, mỗi khi thấy trẻ thơ mất cha, lòng con lại đau xót, day dứt. Có những đứa trẻ mất cha là mất đi một hình ảnh thiêng liêng, mất một người cha bằng xương bằng thịt. Nhưng cũng có những đứa trẻ mất dần cha vì những đổ vỡ trong hạnh phúc gia đình.
Mỗi khi chồng con đau, con chăm sóc tận tình vì sợ bệnh tật sẽ cướp đi của con mình tình phụ tử. Khi giận hờn, căng thẳng với anh ấy, con lại thường nhớ buổi trưa đứng đợi ba trước cổng trường mà ba không còn đến đón, để biết thông cảm và bỏ qua những điều không bằng lòng trong cuộc sống lứa đôi. Con biết ngày mai khi tan học, con của con đứng đợi ở cổng trường sẽ có cha đến đón. Bữa cơm chiều của gia đình nhỏ sẽ ấm cúng, đủ đầy cả ba người. Những đứa con có cha là một niềm hạnh phúc tuyệt vời. Nhưng viết đến đây, con lại nhớ một lần đến thăm nhà dưỡng lão. Nhiều cụ ông, cụ bà ngồi lặng lẽ, buồn bã. Khi có người hỏi: “Cụ ơi, cụ còn con cái gì không?”, các cụ run run không trả lời, những giọt lệ như sương mờ nơi khóe mắt. Hình ảnh ấy nhắc con phải thường xuyên về thăm má, bởi không chỉ trẻ con cần cha mẹ, mà cha mẹ lúc tuổi già cũng rất cần tình thương của con cái.
Bạn bè thường dặn con hãy nhớ những điều vui để lòng thanh thản. Nhưng nếu trong nỗi bất hạnh, ta nhận ra một điều quan trọng cần nghĩ suy, thì cũng không nên quên điều ấy, phải không ba?
********
Thế giới vật chất không cho phép con gửi bức thư này đến ba ở một cõi mênh mông, nhưng con tin rằng trong tình phụ tử, ba vẫn đọc được lòng con.
