Tại sao trong không trung lại có hiện tượng bị mất trọng lực?
Vạn vật trên Trái đất đều chịu sức hút của Trái đất, lực ấy được gọi là trọng lực. Độ lớn của trọng lực giảm dần khi độ cao tăng lên. Khi tàu vũ trụ bay quanh Trái đất hoặc chuyển động trên quỹ đạo giữa các hành tinh, chúng thường ở rất xa Trái đất và các thiên thể khác, nên tự nhiên rơi vào trạng thái mất trọng lực. Đó chính là hiện tượng mất trọng lực. Tất nhiên, mất trọng lực không có nghĩa là hoàn toàn không còn trọng lực, mà chỉ là trọng lực rất nhỏ, vì vậy nó cũng thường được gọi là trạng thái trọng lực yếu. Hiện tượng mất trọng lực là một đặc tính vô cùng quan trọng của môi trường vũ trụ.
Trong trạng thái mất trọng lực, cơ thể con người và các vật thể khác có thể bay lên chỉ với một lực tác động rất nhỏ. Lợi dụng hiện tượng này, người ta có thể tiến hành gia công một số vật liệu và thực hiện những nghiên cứu khoa học khó làm được trên mặt đất, chẳng hạn sản xuất silicon đơn tinh thể có độ tinh khiết cao, chế tạo hợp kim siêu dẫn và kim loại siêu tinh khiết, cũng như điều chế một số dược phẩm sinh học đặc biệt. Mất trọng lực còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc lắp ráp các kết cấu hàng không lớn trong vũ trụ, như trạm không gian hoặc trạm điện dùng năng lượng Mặt trời ngoài không gian.
Dĩ nhiên, mất trọng lực cũng gây ra những tác hại nhất định đối với con người, chủ yếu là khiến các nhà du hành vũ trụ dễ mắc bệnh vận động vũ trụ. Biểu hiện điển hình của bệnh này là sắc mặt nhợt nhạt, ra mồ hôi lạnh, đau bụng, buồn nôn, có lúc tiết nhiều nước bọt hơn bình thường, khó chịu ở vùng bụng trên, thèm ngủ, đau đầu, mất cảm giác ngon miệng và có ảo giác bồng bềnh. Nếu ở trong trạng thái mất trọng lực trong thời gian dài, con người còn có thể bị loãng xương và teo cơ. Để phòng ngừa và giảm nhẹ bệnh vận động vũ trụ, trước hết phải tăng cường luyện tập cho phi công ngay trên mặt đất để nâng cao thể chất. Ngoài ra, cần coi trọng việc tập thể dục trong vũ trụ; khi xem các cảnh quay thực tế về hoạt động ngoài không gian, chúng ta thường thấy các nhà phi hành vũ trụ luyện tập cơ thể trên máy vận động.
