Tại sao có thể dùng hoocmon côn trùng để diệt côn trùng?
Côn trùng giống như một nhà ma thuật, cuộc đời của chúng biến đổi qua nhiều dạng, từ trứng biến thành ấu trùng, từ ấu trùng biến thành nhộng, từ nhộng biến thành côn trùng, côn trùng trưởng thành lại đẻ trứng... các giai đoạn phát triển của nó đều do các hormonee trong cơ thể bài tiết ra kiểm soát. Hormone côn trùng có thể phân thành hai loại là hormonee nội côn trùng và hormonee ngoại côn trùng.
Hormone nội của côn trùng là một chất trong cơ thể côn trùng tiết ra, có thể thúc đẩy côn trùng sinh trưởng, phát triển, hoặc thúc đẩy côn trùng trưởng thành, tăng cường khả năng sinh sản đời sau. Hormone lột xác và hormonee bảo vệ ấu trùng chính là hai loại hormonee nội của côn trùng. Tác dụng của hormonee lột xác là khiến cho côn trùng từ ấu trùng lột xác thành nhộng, nhộng lại lột xác thành côn trùng trưởng thành có khả năng sinh sản. Tác dụng của hormonee bảo vệ ấu trùng là duy trì đặc trưng của côn trùng thời kỳ non, đồng thời cũng có tác dụng ức chế đối với trứng. Côn trùng sinh trưởng đến giai đoạn nào đó thường sẽ tiết ra hormonee nào đó, hoặc ngừng sự tiết ra hormonee nào đó để duy trì sự sinh trưởng và phát triển của côn trùng. Vì vậy, việc tiết hormonee lột xác và hormonee bảo vệ ấu trùng sẽ tăng giảm cùng với sự sinh trưởng của côn trùng. Nếu dùng phương pháp nhân tạo cho quá nhiều hormonee lột xác hay hormonee bảo vệ ấu trùng vào cơ thể côn trùng (ví dụ phun hormonee nội vào lá cây trồng, để cho côn trùng gây hại ăn phải), trong cơ thể côn trùng do có quá nhiều hormonee nội sẽ sinh trưởng không bình thường hoặc côn trùng cứ dừng ở thời kỳ ấu trùng, hoặc côn trùng lột xác quá sớm, biến thành một loại côn trùng nhỏ, không có khả năng sinh sản, mất khả năng sinh sản, như vậy có thể đạt được mục đích trừ sâu bọ.
Hormone ngoại của côn trùng là gì? Nhiều động vật nhằm mục đích duy trì sự sinh sản nòi giống đã có các biện pháp tiến hành liên lạc giữa các cá thể. Tình trạng như vậy đối với côn trùng không phải là ngoại lệ.
Trong giới tự nhiên, tại sao côn trùng đực và côn trùng cái nhỏ nhoi có thể tìm thấy nhau để giao phối? Người ta quan sát được: có một số côn trùng sử dụng phương pháp vật lý để tìm được sự liên hệ, như âm thanh... Con dế đực phát ra tiếng kêu chít chít có thể dụ được con cái trong bán kính 10 m, con kiến có thể phát ra sóng siêu thanh... Có một số côn trùng sử dụng phương pháp hóa học để đạt được sự liên hệ, tức là côn trùng thải ra một chất có mùi vị để giữ sự liên hệ thông tin giữa con đực và con cái. Ví dụ côn trùng cái sẽ thải ra một chất đặc biệt dụ con đực, trong thời gian giao phối, phần bụng của côn trùng cái có một loại tuyến, có thể tiết ra chất đặc biệt dẫn dụ con đực đến, con đực nhờ sự trợ giúp của cơ quan cảm biến trên xúc tu để nhận biết chất đặc biệt này, từ đó nhận ra chỗ ở của côn trùng cái. Đây là cách con đực làm thế nào để tìm được con cái giao phối, còn con cái làm cách nào để duy trì mật mã của sự liên hệ. Chúng ta gọi chung các chất hóa học (hormonee ngoại côn trùng) mà côn trùng sản sinh ra và tiết ra để cơ thể dẫn dụ, kích thích các cá thể dị tính đến tiến hành giao phối là chất pheromone giới tính của côn trùng. Việc nghiên cứu các chất hóa học có mùi, không chỉ hiểu được đặc điểm sinh lý và hành vi của côn trùng, mà còn có thể dùng nó kiểm soát hoạt động của côn trùng, có lợi cho phòng trừ sâu bệnh.
Hiện nay, đã có thể dùng phương pháp hóa học để tinh luyện hoặc hợp thành chất truyền tín hiệu của côn trùng, dụ và tiêu diệt côn trùng dị tính cùng loài, cho vào không khí một lượng lớn chất thông tin này, khiến côn trùng mất phương hướng, phá hoại sự liên hệ thông tin giữa con đực và con cái khiến cho côn trùng đực và côn trùng cái không thể giao phối sinh sản, đạt được hiệu quả phòng trừ côn trùng có hại.
