Huyết quản nhân tạo có thể thay thế cho huyết quản tự nhiên không?
Trong cơ thể người có một mạng huyết quản phân bố khắp nơi. Máu theo các huyết quản tuần hoàn toàn thân và nuôi sống cơ thể. Nếu huyết quản bị vỡ, máu có thể thấm ra ngoài gây xuất huyết. Có khi một đoạn huyết quản khá lớn bị hoại tử, bị đứt hoặc bị vỡ. Khi đó, người ta phải cắt bỏ đoạn huyết quản hỏng và thay bằng một đoạn huyết quản nhân tạo có độ lớn và độ dài tương ứng. Vậy huyết quản nhân tạo có thể thay thế huyết quản thật trong cơ thể người được không?
Ban đầu, dựa vào cơ năng của cơ thể người, các nhà khoa học dùng protein sợi động vật là tơ tằm làm nguyên liệu chế tạo huyết quản nhân tạo. Người ta dùng những máy dệt rất tinh vi để dệt thành các ống tơ dày. Sau đó, các ống này được gia công cơ học như vò, kéo, lộn và xử lý bằng keo dính để vừa có độ bền cao, vừa có tính đàn hồi tốt. Nhờ vậy chúng có thể co, kéo, uốn lượn tùy ý mà không sợ dập, gãy hoặc móp. Loại huyết quản này không bị vỡ, không thấm nước, không rò máu; khi máu chảy trong ống cũng không gây ra sự thay đổi nào. Sau khi được khử trùng cẩn thận, nó có thể đưa vào cơ thể người để thay thế huyết quản tự nhiên.
Nhờ sự phát triển của khoa học kỹ thuật, người ta lại tìm thấy nhiều hợp chất cao phân tử tổng hợp có cấu trúc hóa học và tính chất vật lý rất giống với cao phân tử tự nhiên trong các tổ chức cơ thể người. Khi dùng các cao phân tử tổng hợp loại này để chế tạo huyết quản, chúng có sự tương hợp sinh vật và không dễ bị cơ thể đào thải. Ví dụ, người ta đã dùng cao su polyeste amit hoặc polybenzyl - 2 - fomiate, 2 - axetat để chế tạo huyết quản và đã sử dụng thành công trong điều trị lâm sàng. Những năm gần đây, ngày càng nhiều loại huyết quản nhân tạo ra đời. Với vật liệu chế tạo huyết quản nhân tạo, người ta nhận thấy nếu bố trí rải rác các nhóm ưa nước và kỵ nước xen kẽ trong mạch cao phân tử, khả năng chống tắc mạch máu sẽ tăng lên rõ rệt. Để tạo được cao phân tử có kiểu cấu trúc này, người ta dùng các cao phân tử gồm hai loại phân tử hợp thành trở lên để đồng trùng hợp. Đại diện cho loại vật liệu này là sản phẩm đồng trùng hợp do polyeste amit, pomiate etyl chứa nhóm ưa nước và poly - 2 - metyl silicon chứa nhóm kỵ nước tạo nên. Ngoài ra còn có sản phẩm đồng trùng hợp do phenyletylen và polynitril tạo ra.
Không chỉ dùng vật liệu cao phân tử để chế tạo huyết quản, ngày nay người ta còn dùng chúng để chế tạo tim phổi nhân tạo, khí quản nhân tạo, mũi nhân tạo, xương nhân tạo, da nhân tạo, cơ bắp nhân tạo... Trừ bộ não, dạ dày và các cơ quan tiết hocmon, gần như phần lớn cơ thể người đều có thể được chế tạo bằng vật liệu cao phân tử tổng hợp.
