Vì sao khi chạy, tim đập nhanh hơn?

Tim giống như một chiếc bơm tự động, ngày đêm co bóp không ngừng để đưa máu chứa ôxy và chất dinh dưỡng đi khắp cơ thể. Khi ngủ hoặc nghỉ ngơi, mỗi phút tim chỉ cần đẩy ra khoảng 3-5 lít máu là đủ, nên nhịp tim tương đối chậm và lực co bóp cũng không lớn. Khi cơ bắp bắt đầu hoạt động, nhu cầu ôxy và chất dinh dưỡng tăng lên nhiều so với lúc yên tĩnh, vì vậy lượng máu tim đưa ra cũng phải tăng tương ứng để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Ngay cả một động tác rất nhẹ, chẳng hạn mỗi giây gập chân một lần, cũng có thể khiến lượng máu từ tim đưa ra tăng lên nhiều lần. Khi vận động mạnh như chạy hoặc bơi lội, lượng máu tim bơm ra còn tăng nhiều hơn.

Trong một phút, tim người có thể co bóp và đẩy ra khoảng 20 lít máu, nhiều gấp 5-6 lần so với lúc nghỉ ngơi. Ở vận động viên, tim co bóp mạnh mẽ hơn, mỗi phút có thể đưa ra 30-35 lít máu, thậm chí vượt quá 40 lít. Có thể bạn sẽ thắc mắc: khi vận động, lượng máu luân chuyển tăng lên từ đâu? Thứ nhất, cơ thể sẽ nhanh chóng điều động lượng máu dự trữ. Bình thường, máu được chứa trong gan, lá lách và các mạch máu dưới da; khi cần, nó được huy động để tham gia cung cấp ôxy, chất dinh dưỡng và vận chuyển chất thải, bảo đảm cơ bắp vận động linh hoạt, mạnh mẽ. Thứ hai, cơ thể tăng tốc độ tuần hoàn máu. Lúc nghỉ ngơi, máu tuần hoàn trong cơ thể khoảng 4-5 lần mỗi phút; khi vận động, con số này có thể tăng đến 7 lần. Lượng máu qua tim tăng lên, vì vậy lượng máu tim bơm ra cũng tăng rất nhiều. Một trái tim khỏe mạnh sẽ biết thích ứng với các nhu cầu khác nhau và hoàn thành nhiệm vụ một cách xuất sắc.

Tim dựa vào sức mạnh nào để vận chuyển lượng máu tăng thêm? Chủ yếu là nhờ hai biện pháp: tăng nhanh nhịp đập và tăng cường lực co bóp. Nhờ vậy, lượng máu chảy qua cả động mạch và tĩnh mạch đều tăng lên.

Khi bạn chạy hoặc leo núi, vì vận động mạnh nên thần kinh giao cảm hưng phấn, nhịp tim tăng nhanh, lực co bóp mạnh hơn. Do đó, bạn sẽ cảm thấy tim đập vừa nhanh vừa nặng, rất rõ rệt.

Nói như vậy có nghĩa là chạy làm tăng gánh nặng cho tim chăng? Nó có lợi gì cho sức khỏe của tim không? Thực ra, chạy có lợi rất lớn. Tim cần một phụ tải nhất định để trở nên khỏe mạnh hơn. Khi khối lượng công việc tăng lên, động mạch vành cũng cần lượng máu chảy qua nhiều hơn, nhờ đó tim được cung cấp thêm ôxy và chất dinh dưỡng. Trong điều kiện “làm nhiều được hưởng nhiều” như thế, trái tim sẽ ngày càng khỏe hơn.