Thế nào là kiến trúc không trở ngại?

Sự tiến bộ của xã hội văn minh, đòi hỏi phải làm sao cho người khuyết tật cũng như người khỏe mạnh, có thể tham gia hoạt động xã hội như nhau. Để người khuyết tật trong khi hoạt động cảm thấy thuận tiện, thỏai mái ở một số công trình kiến trúc đã xuất hiện nhiều thiết kế đặc biệt, loại kiến trúc này thường được gọi là "“kiến trúc không trở ngại”".

Năm 1982, Nhật Bản đã biên soạn tiêu chuẩn thiết kế kiến trúc sử dụng thuận tiện cho người khuyết tật, yêu cầu trong thiết kế kiến trúc thể dục thể thao, phải xét đến nhu cầu xem thi đấu và tham gia thi đấu của người khuyết tật, ở Trung Quốc khi tiến hành Đại hội thể thao Viễn Nam, đã xây dựng một công trình “kiến trúc không trở ngại” cỡ lớn đầu tiên được gọi là "tòa nhà Viễn Nam".

Việc thiết kế và bài trí “kiến trúc không trở ngại” có một số đặc điểm chủ yếu, ví dụ như, ngoài cầu thang dùng cho người bình thường ra, còn có đường dốc chuyên dùng cho xe lăn, bố trí từ ngoài vào trong nhà và giữa các tầng, độ dốc khoảng 1/14 cứ lên cao 1 m thì có sàn nghỉ, hai bên đường dốc còn lắp tay vịn và một số trang thiết bị khác.

Trong “kiến trúc không trở ngại” có lắp thang máy cỡ lớn, có thể đồng thời chứa bốn xe lăn, trong tòa nhà Viễn Nam có 13 thang máy cỡ lớn. Cũng có trường hợp dùng thang máy hình tròn, để tiện cho xe lăn hoạt động. Ngoài ra, ở mặt đất lát thảm cao su, các cột và góc tường đều làm thành hình bán nguyệt, các góc tường của sân thi đấu đều đệm cao su bảo vệ v.v.

Các cửa phòng khách trong tòa nhà Viễn Nam đều mở rộng 90 cm, nhà vệ sinh ở trong gian phòng đều dùng cửa kiểu mành ngăn cách, bệ rửa mặt, bệ xí, chỗ tắm bằng vòi hoa sen đều có lắp tay vịn, bên cạnh giường nằm và trong buồng vệ sinh đều có nút bấm có chữ khắc in cho người mù v.v. Những cái đó đều nhằm phục vụ và giúp đỡ rất tốt cho người khuyết tật hoạt động thuận tiện.

Một số “kiến trúc không trở ngại” khác còn có: ở nhà xí công cộng có nhà vệ sinh dùng riêng cho người khuyết tật, ở phòng thay quần áo dùng cho người khuyết tật cũng có nhà vệ sinh, trên chỗ ngồi xem thi đấu có dành riêng chỗ chuyên dùng cho người khuyết tật đi xe lăn, ở bên cạnh bể bơi có xây đường dốc xuống nước dùng cho người khuyết tật, ở những nơi công cộng có đặt riêng bàn phục vụ tiếp đãi người khuyết tật v.v.

Hiện nay, “kiến trúc không trở ngại” chủ yếu tập trung ở các sân thể dục thể thao, cũng có kiến trúc nhà ở thiết kế riêng cho gia đình người khuyết tật, có một số cửa hàng tổng hợp lớn hoặc trung tâm mua bán cũng bắt đầu chú ý đến vấn đề này.