Vì sao Lhasa được mệnh danh là “Thành phố ánh dương”?
Mở tư liệu khí tượng của Lhasa, chúng ta có thể nhìn thấy, bình quân mỗi năm ánh Mặt Trời chiếu sáng thành phố Lhasa có tới hơn 3.005,3 giờ, bình quân mỗi ngày ánh Mặt Trời chiếu sáng thành phố trong 8 giờ 15 phút. Những thành phố cùng vĩ độ khác như thành phố Ninh Ba của tỉnh Chiết Giang chỉ có 2.087,2 giờ; Thành phố Cửu Giang của tỉnh Giang Tây chỉ có 1.938,8 giờ; Thành phố Nhạc Dương của tỉnh Hồ Nam có 1.849,3 giờ, bình quân mỗi ngày Mặt Trời chỉ chiếu sáng từ 5 giờ đến 5 giờ 45 phút. Vùng lòng chảo nổi giờ Tứ Xuyên ““Không có nổi ba ngày nắng đẹp””, ánh nắng lại càng ít ỏi. Mỗi năm Trùng Khánh chỉ có khoảng 1.244,7 giờ được chiếu sáng, chân núi Nga Mi của huyện Nga Mi cả năm chỉ có 946,8 giờ, khu tự trị Mã Biên của tộc người Di ở núi Nam Lương Xuyên Tây chỉ có 951,5 giờ, bình quân mỗi ngày chỉ có từ 2 giờ rưỡi đến hơn 3 giờ được chiếu sáng.
Thời gian có Mặt Trời chiếu sáng ở Lhasa dường như nhiều hơn một nửa so với các vùng ở phía đông, gấp 3 lần so với ở thung lũng Tứ Xuyên. Ánh Mặt Trời tràn trề như vậy, nên nơi đây được mệnh danh là Thành phố ánh dương.
Một điều thú vị nữa là lượng mưa ở “Thành phố ánh dương” Lhasa không phải là nhỏ. Lượng mưa mỗi năm ở đây là 453,9 mm, với khoảng 87,8 ngày mưa, cao hơn so với khu vực phía đông, phía nam nội Mông Cổ, phía bắc Thiểm Tây, Sơn Tây và Hà Bắc, phía tây Liêu Ninh, Cát Lâm, thế nhưng thời gian ánh nắng Mặt Trời chiếu sáng vào thời gian này trái lại càng dài hơn. Đặc biệt là thời gian chiếu sáng vào những ngày thuộc mùa mưa tháng 7, tháng 8, bình quân số ngày mưa trong một tháng ở Lhasa nhiều hơn các khu vực khác đến 21 ngày, mỗi tháng có hơn 60 giờ (bình quân mỗi ngày khoảng 2 giờ). Điều này là do hơn 80% lượng mưa ở Lhasa đều rơi vào khoảng 8 giờ tối ngày hôm nay cho đến 8 giờ sáng ngày hôm sau, mưa đêm nhiều, ngày hôm sau Mặt Trời vẫn lên cao là nguyên nhân cho một ngày nắng đẹp.
Mặc dù thời gian Mặt Trời chiếu sáng trong ngày ở Lhasa dài nhưng vẫn chưa phải là dài nhất so với cả nước, thời gian chiếu sáng ở những sa mạc khô vùng Tây Bắc dài hơn nhiều so với Lhasa. Ánh Mặt Trời chiếu sáng dài nhất trong ngày ở Trung Quốc có lẽ là Lãnh Hồ ven bờ phía bắc của vùng lòng chảo Qaidam, thời gian chiếu sáng ở đây bình quân mỗi năm là 3.602,9 giờ, bình quân mỗi ngày là 9 giờ 52 phút, nhiều hơn 1 giờ 37 phút so với Lhasa. Vì đây là vùng đất hoang vu nên nó không nổi giờ như Lhasa.
Thế nhưng, cũng là ánh Mặt Trời chiếu rọi, vùng địa cực và xích đạo, buổi sáng, buổi tối và buổi trưa rõ ràng là không giống nhau. Lhasa nằm ở 30° vĩ Bắc về phía nam, thuộc vĩ độ thấp vùng nhiệt đới, mà vĩ độ khu vực khô Tây Bắc đều khoảng 40° thuộc vĩ độ ôn đới. Độ cao của Mặt Trời phổ biến ở khu vực vùng Tây Bắc thấp hơn mười mấy độ so với ở Lhasa. Ngoài ra, Lhasa cao 3.658 m so với mực nước biển, tầng khí quyển có mật độ không khí loãng, hàm lượng hơi nước ít, lượng bụi lớn gia tăng trong không khí không giống như các vùng ở Tây Bắc, độ trong suốt của khí quyển hòan toàn tốt, do đó ánh Mặt Trời chiếu xuyên qua tầng khí quyển đến Lhasa, được hấp thụ hoặc phát tán ra trong tầng khí quyển cũng rất ít. Bầu trời Lhasa nắng đẹp, ánh Mặt Trời rực rỡ chiếu sáng, đỉnh tuyết đứng từ xa nhìn lại mang vẻ khác biệt rõ ràng; và do khí quyển loãng, luồng ánh sáng xanh của phân tử không khí giảm đi đáng kể, màu xanh đậm hay xanh đen của bầu trời càng làm nổi bật lên Mặt Trời chói mắt. Chính là vì Mặt Trời ở Lhasa chiếu sáng mạnh mẽ, thời gian chiếu sáng lại dài, vì thế tổng lượng chiếu sáng mỗi năm cao đến 846.000 Jun/cm2. Thế nên so với các vùng Đông Bắc cùng vĩ độ nó không chỉ nhiều hơn 70% đến 150% mà còn nhiều hơn so với các vùng khô ở Tây Bắc (Lãnh Hồ chỉ có 705.000 Jun). Ánh Mặt Trời mùa đông ở Lhasa mang lại cảm giác vô cùng ấm áp, mình trần làm việc dưới ánh nắng mùa hè sẽ sạm da rất nhanh, đó cũng là điều dễ hiểu.
Tất nhiên, Lhasa cũng không phải là thành phố ánh dương duy nhất của cao nguyên Tây Tạng, đặc biệt là Yarlung Tsangpo ở khe núi Giang Hà phía tây, khu vực A Lý phía tây Tây Tạng, từ kết quả thống kê bản đồ mây vệ tinh khí tượng cho thấy thời gian ánh Mặt Trời chiếu sáng, cường độ chiếu sáng ở những vùng này đều nhiều hơn so với thành phố ánh dương Lhasa.
Ở khu vực Tây Tạng, năng lượng Mặt Trời là vô hạn, lại là nguồn năng lượng không gây ô nhiễm. Do vậy, chỉ cần đầu tư một lần là có thể sử dụng nguồn năng lượng này trong một thời gian dài. Hiện tại ở đây đang nỗ lực mở rộng việc ứng dụng ống nước nóng năng lượng Mặt Trời và bếp năng lượng Mặt Trời, để tiết kiệm một lượng đáng kể nhiên liệu và điện lực.
