Tại sao mạng lưới giao thông ở thành phố lại xây dựng với nhiều hình thức khác nhau?

Trước kia, ai đến Bắc Kinh cũng đều có một ấn tượng sâu sắc đối với mạng lưới giao thông của thành cổ Bắc Kinh: Phần lớn các con đường đều theo hướng Đông Tây hoặc Nam Bắc, giao chéo nhau thành vô số hình vuông. Toàn hệ thống giao thông với những con đường vuông vức như bàn cờ, do đó được gọi là "phố bàn cờ". Hệ thống giao thông hình vuông này, tuy dễ nhận biết và quản lý, nhưng từ một góc phố này đi sang một góc phố khác, vì không có đường chéo, nên phải đi theo hai cạnh, đường đi tương đối dài.

Đường sá ở thủ đô Washington, Mỹ tương tự như Bắc Kinh, cũng là phố bàn cờ vuông vức. Nhưng giữa các kiến trúc quan trọng như Nhà Trắng, ga tàu hỏa, nhà Quốc hội v.v. đã tăng thêm một số trục đường rộng chạy thẳng, làm cho người đi bộ và xe cộ đi lại thuận tiện, nhanh chóng.

Những năm gần đây, giao thông và đường sá Bắc Kinh đã có sự thay đổi rất lớn. Lấy Thiên An Môn làm trung tâm, ở ngoại vi cứ cách vài cây số là có một đường vành đai lớn. Đường vành đai này chạy vòng quanh khu vực thành phố, từ trong ra ngoài có đến bốn đường như vậy. Mỗi đường đều có nhiều lối ra vào nối liền với trục đường chính đi vào trung tâm của thành phố, như vậy, đã giảm rất nhiều xe cộ đi vào trung tâm trước kia, từ đầu này đến đầu kia của thành phố, có thể trực tiếp đi theo đường vành đai ở ngoài cùng, thời gian đi lại được rút ngắn rất nhiều. Thực ra thì loại đường vành đai bao quanh trung tâm này, có nhiều đường chạy thẳng vào trung tâm theo đường hình rẻ quạt, là một mô hình quy hoạch mạng lưới giao thông ở thành phố, được lưu hành tương đối rộng rãi hiện nay trên thế giới, như London, thủ đô nước Anh và nhiều thành phố trên thế giới.

Đương nhiên, tình hình cụ thể của các thành phố có khác nhau, do đó phương thức quy hoạch mạng lưới giao thông tùy theo bản sắc riêng của thành phố đó. Ví dụ, thành phố Thượng Hải, trên cơ sở đường vành đai chạy quanh khu trung tâm, đã xây dựng đường trên cao Nam Bắc xuyên qua trung tâm thành phố và đường trên cao ở trên đường Diên An theo hướng Đông Tây của thành phố. Ngoài ra, phố Đông Nam Kinh phồn hoa nhộn nhịp của thành phố này, trong những ngày tết và ngày lễ còn cấm xe cộ qua lại, tạo cơ hội cho người dân thành phố và khách du lịch đi ngắm cảnh, mua hàng. Thực ra không chỉ có Thượng Hải, mà Ginza - một thành phố buôn lớn nổi tiếng của thủ đô Tokyo Nhật Bản, vào ngày tết và ngày lễ cũng quy định là phố dành cho người đi bộ, một phố lớn dài 3 km, chỉ thấy khách bộ hành chen vai thích cánh, tuyệt nhiên không có một chiếc xe nào qua lại...