Vì sao núi lửa gây ô nhiễm có tính toàn cầu?
Núi lửa Shenheilon vùng Đông Bắc Mỹ đã từng làm cho báo chí, Đài phát thanh và Đài truyền hình trên thế giới tranh nhau đưa tin. Vì sao các nước khác lại quan tâm đến hoạt động của núi lửa ở Mỹ như vậy? Nguyên nhân đương nhiên rất nhiều, nhưng ở góc độ khoa học môi trường mà nói thì nguyên nhân quan trọng nhất là ở chỗ: núi lửa hoạt động gây nên ô nhiễm môi trường có tính toàn cầu.
Theo thông báo, núi lửa Shenheilon ở Mỹ tuy chỉ xảy ra một lần nhưng đã phun ra khoảng 5 tỉ m3 nham thạch, sức mạnh của nó tương đương hơn 500 quả bom nguyên tử của Mỹ đã ném xuống đảo Hiroshima Nhật Bản trong cuối Chiến tranh thế giới thứ II. Cột khói bụi sừng sững cao mười mấy km chọc thẳng lên trời. Ngoài hàng núi bụi than xỉ hủy hoại con người và nhà cửa trên mặt đất thì một lượng khổng lồ các vi hạt bay lơ lửng trong không trung kéo dài hàng năm, gây nên ô nhiễm đối với tầng không khí thấp nhất - tầng đối lưu. Những vi hạt này còn khuếch tán vào tầng khí quyển thứ hai - tầng bình lưu, gây ô nhiễm tầng bình lưu với độ cao 50 - 55 km.
Khi trong tầng bình lưu của khí quyển chứa một lượng lớn hạt bụi thì Trái Đất giống như bị bao bọc bởi một màn “khăn voan”. Tầng “khăn voan” này ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến nhiệt độ mặt đất. Một mặt bụi bặm có thể hấp thụ một phần ánh sáng Mặt Trời rồi chiếu xuống mặt đất làm cho Trái Đất ấm lên, gây nên hiệu ứng tăng nhiệt độ. Mặt khác các hạt bụi còn ngăn cản một phần bức xạ ánh sáng khiến nó phản hồi vào không trung, gây ra hậu quả nhiệt độ giảm thấp ngược lại. Theo các chuyên gia khí tượng phân tích, tác dụng chủ yếu do bụi trên không của núi lửa gây ra khiến cho nhiệt độ Trái Đất giảm thấp. Ví dụ năm 1855, núi lửa ở Ecuadorr hoạt động đã phun vào không trung 25 triệu tấn bụi, khiến cho nhiệt độ trên toàn thế giới giảm thấp 0, 56°C. Năm 1883, núi lửa ở Indonesia phun ra khoảng 50 triệu tấn bụi cũng khiến cho nhiệt độ trên thế giới giảm thấp 0, 56°C. Năm 1902 - 1904, núi lửa ở Guatemala, năm 1963 núi lửa ở Pháp đã lần lượt khiến cho nhiệt độ trên thế giới giảm thấp 0, 56°C và 0, 28°C.
Núi lửa phát sinh gây nguồn ô nhiễm tự nhiên đối với không khí, cho đến nay loài người vẫn chưa có cách gì có thể kiểm soát được.
Từ khóa: Phát sinh núi lửa; Bụi bặm; Bầu khí quyển; Tầng bình lưu.
