Ông chủ cửa hàng bánh kẹo

Tại vùng Tơ-lan-păng có một cửa hàng bánh kẹo nổi tiếng của bác Phơ-lip. Không ai biết cửa hàng ấy có từ bao giờ, chỉ biết bác Phơ-lip đã nối nghiệp cha ông suốt ba đời và được nhân dân trong vùng rất quý mến.

Loại kẹo được mọi người ưa chuộng nhất là kẹo hạnh nhân trộn với các loại ớt nổi tiếng của xứ Mê-hi-cô. Kẹo có đặc điểm là khi cho vào miệng, vị ngọt và hương thơm hòa với chất đắng của hạnh nhân cùng vị cay của ớt, khiến người ta thấy say sưa, nồng ấm và dễ chịu, nhất là những đêm trời trở lạnh.

Từ ngày quân xâm lược Mĩ chiếm đóng vùng Tơ-lan-păng, cửa hàng của bác có thêm nhiều khách hàng mới. Lúc nào cũng có những gã Y-ăng-ki đội mũ sắt, mặc quân phục, đến mua kẹo.

Bọn khách hàng mới ấy rất hung dữ với dân địa phương, nhưng lại tỏ ra biết điều với bác. Nhiều khi hết hàng, bác không bán nữa, nhưng lũ Y-ăng-ki vẫn không ngại gõ cửa năn nỉ bác bán cho vài viên kẹo, hoặc đặt tiền để sáng hôm sau lấy hàng sớm.

Tất cả bọn lính Mĩ đóng tại đây đều biết mặt bác. Mỗi khi bác đi qua các đồn canh, chúng đều mỉm cười chào và thường thỏa mãn các yêu cầu của bác khi bác nhờ giúp việc gì. Tuy nhiên, bác chẳng ưa gì bọn xâm lược này.

***

Một hôm, trời đã khuya, cửa hàng đã đóng cửa. Bác đang chuẩn bị làm mẻ kẹo cho ngày hôm sau thì chợt có tiếng gõ cửa nhè nhẹ: cốc… cốc…

Bác rón rén nâng tấm ván ở cửa sổ lên nhìn. Ánh sáng từ trong nhà bỗng chiếu ra ngoài. Một người lạ mặt giơ ngón tay trỏ lên ngang miệng, khẽ suỵt một tiếng rồi nói:

– Bác Phơ-lip có nhận ra tôi không?

Phơ-lip nheo mắt nhìn, thấy người đó mặc quân phục Mê-hi-cô. Sau một phút ngỡ ngàng, bác nói nhỏ:

– A! Anh Ma-xi-mi-nô đấy phải không?

– Phải! Nói khẽ thôi!

– Mời anh vào trong này.

Cánh cửa hé mở, Ma-xi-mi-nô bước vào. Đó là một thanh niên dáng người mảnh khảnh, nhưng đôi mắt tinh anh và cương nghị.

Bác hỏi nhỏ:

– Đêm hôm tối tăm, anh đến đây chắc có việc gì?

Ma-xi-mi-nô đảo mắt nhìn quanh rồi trả lời:

– Quân ta bị vây ở Pa-đi-éc-na. Tôi khó khăn lắm mới thoát được đến đây và đang tìm cách liên lạc với Bộ tư lệnh tối cao ở Chu-nu-bu-xcô.

Bác lắc đầu nói:

– Khó lắm! Từ đây đến đó, quân Mĩ canh gác rất nghiêm ngặt.

– Biết vậy, nhưng chúng tôi không thể làm khác. Chúng tôi gần hết đạn dược và lương thực. Nếu không có tiếp viện, quân ta nguy mất.

Bác rót một cốc rượu xương rồng mời Ma-xi-mi-nô rồi hỏi:

– Anh đến đây một mình hay còn đi với ai?

– Anh em đi với tôi gồm một tiểu đội, hiện đang ẩn nấp ở đằng kia.

– Sao không bảo anh em vào trong nhà, ở ngoài nguy hiểm lắm!

– Không phải lo, mọi người đã phân tán ra ẩn nấp rồi. Tôi muốn hỏi bác có con đường nào trong vùng này không có quân Mĩ canh gác không?

Bác lắc đầu:

– Không, tất cả mọi con đường đều bị canh gác nghiêm ngặt.

Ma-xi-mi-nô thất vọng thở dài rồi im lặng. Lát sau, anh nói:

– Nếu vậy thì đành phải liều, chứ biết làm sao?

Bác ngạc nhiên hỏi:

– Liều thế nào?

– Tấn công bất ngờ giữa ban ngày. Chúng tôi mỗi người còn ba mươi viên đạn. Nếu ra tay bất ngờ, thế nào cũng có người thoát được về tới Bộ tư lệnh.

Ma-xi-mi-nô nói giọng cương quyết nhưng vẫn đượm vẻ không vui.

– Kế hoạch đó không thực hiện được đâu. Bọn chúng đông lắm, trên đường lại có nhiều vật chướng ngại, làm sao chạy thoát?

Ma-xi-mi-nô lắc đầu:

– Biết là nguy hiểm, nhưng bằng bất cứ giá nào cũng phải thực hiện cho kỳ được. Tôi nghĩ nếu ta bất ngờ tấn công ban ngày, sẽ có một phần mười hy vọng.

Phơ-lip bỗng giơ tay ra hiệu cho Ma-xi-mi-nô bình tĩnh:

– Thong thả đã! Tôi chợt nghĩ ra một kế này. Chẳng biết có thành công hay không, nhưng cứ thử xem sao!

Đôi mắt Ma-xi-mi-nô sáng lên. Anh ôm chầm lấy hai vai bác, nói:

– Kế hoạch ra sao, bác nói mau cho tôi nghe!

Bác ghé miệng vào tai Ma-xi-mi-nô thì thầm. Chẳng biết bác nói gì, nhưng Ma-xi-mi-nô cứ gật đầu tỏ vẻ đồng ý.

Một lát sau, Ma-xi-mi-nô lẻn vào bóng tối rồi mất hút. Còn lại một mình, bác Phơ-lip bắt đầu sửa soạn công việc cho ngày mai.

***

Sáng hôm sau, từng toán lính Mĩ đến cửa hàng mua kẹo. Kẹo đã làm xong nhưng bác chưa bán vội. Bác bắt chúng chờ đợi để càng thêm háo hức.

Bác xua tay nói:

– Chưa có, chịu khó chờ lát nữa!

Một tên lính sốt ruột hỏi:

– Chừng mấy giờ thì có?

– Mười giờ!

– Ô kê!

Đúng mười giờ, cửa hàng của bác Phơ-lip đã đông nghịt. Lính Mĩ xếp thành một dãy dài. Tên nào cũng sốt ruột, muốn mua thật nhanh để còn làm việc khác. Nhiều tên đến phiên gác, không chờ được, đưa tiền nhờ bạn mua hộ rồi chạy vội về đồn.

Bác Phơ-lip bưng một giỏ đầy kẹo, đưa cho từng đứa và luôn miệng xin lỗi. Bác bảo vì phải mua một thứ vật liệu thượng hạng nên mới chậm trễ.

Khi tên lính Mĩ cuối cùng rời khỏi cửa hàng, Phơ-lip hạ cánh cửa sổ xuống, kín đáo nhìn về phía đồn lính để theo dõi tình hình.

Chưa đầy nửa giờ trôi qua, bác thấy phía đó có những diễn biến khác lạ. Nhiều tên lính ôm bụng rên la thảm thiết; nhiều tên đau đớn không chịu nổi, quẳng súng rồi nằm lăn lộn dưới đất.

Cơ hội đã đến. Bác Phơ-lip khẽ huýt sáo ra hiệu. Từ phía sau, mười hai binh sĩ Mê-hi-cô lao mình băng qua đồn lính Mĩ.

Cửa hàng cách đồn lính Mĩ khoảng một trăm mét. Mười hai binh sĩ Mê-hi-cô chạy ào ào như một cơn gió lốc, súng sẵn sàng nhả đạn nếu có chuyện bất trắc.

Đột nhiên, ba tên Mĩ từ trong đồn chạy ra, bắn xối xả vào mười hai chiến sĩ. Có lẽ ba tên này không bị ngộ độc bởi các viên kẹo. Nhưng chúng chỉ mới bắn được vài phát đã gục ngã dưới làn đạn của các chiến sĩ Mê-hi-cô.

Nghe tiếng súng nổ, lính Mĩ đang quằn quại dưới đất cũng cố gắng cầm vũ khí, trườn đến các hầm ẩn nấp để nổ súng chống trả. Nhưng các chiến sĩ Mê-hi-cô đã chạy thoát.

Một giờ sau, tình hình yên tĩnh trở lại. Bọn lính bị ngộ độc cũng được cứu chữa. Bác Phơ-lip không bỏ trốn; trái lại, bác bình tĩnh chờ phản ứng của bọn Mĩ.

***

Một lát sau, có tiếng gõ cửa. Một tên sĩ quan dẫn một toán lính mang súng gắn lưỡi lê tiến vào cửa hàng. Chúng đem theo một người dân địa phương làm phiên dịch.

Tên sĩ quan đập tay xuống bàn, dằn giọng hỏi:

– Tại sao mày dám đầu độc binh sĩ trong đồn?

Bác Phơ-lip làm ra vẻ ngạc nhiên, hỏi lại:

– Thưa ngài, ngài nói gì? Tôi chẳng hiểu gì cả.

Tên sĩ quan tức quá, mặt đỏ bừng, hai tay nắm lại như muốn đấm vào mặt bác.

Giây lát sau, hắn cố trấn tĩnh rồi gằn giọng:

– Mày đóng kịch khá lắm! Chúng tao đã dành cho mày nhiều ưu đãi, tại sao mày dám phản lại chúng tao?

Bác lắc đầu quả quyết:

– Xin ngài bớt giận, chúng tôi không bao giờ có ý nghĩ xấu xa đó.

Tên sĩ quan cười nhạt, lấy trong túi ra hai viên kẹo và hỏi:

– Mày không cố ý đầu độc, vậy tại sao các binh sĩ ăn kẹo của mày đều bị ngộ độc?

Bác mỉm cười đáp:

– A! Tôi hiểu rồi! Khổ thân tôi, vì muốn đền đáp sự chiếu cố nhiệt tình của các ngài, cửa hàng chúng tôi đã mua được thứ bột ớt cực kỳ hảo hạng về làm kẹo cho các ngài dùng. Các ngài không khen thì thôi, lại còn ngờ oan cho chúng tôi.

Tên sĩ quan ngỡ ngàng hỏi lại:

– Mày cứ khăng khăng chối là không đầu độc, vậy mày hãy nuốt những viên kẹo này đi!

– Rất sẵn sàng!

Nói xong, bác Phơ-lip cầm viên kẹo bỏ vào miệng. Viên kẹo vừa trôi qua khỏi cổ, bác cảm thấy từ cuống họng xuống đến dạ dày có một luồng khí nóng thiêu đốt chẳng khác gì nuốt phải cục vôi sống. Trong chốc lát, luồng khí nóng bốc lên làm đôi mắt bác mờ đi. Tuy nhiên, bác vẫn đứng thẳng người chứ không lăn lộn như bọn lính Mĩ, vì thường ngày bác vẫn có lệ uống một cốc nước ớt và nếm các quả ớt trước khi làm kẹo.

Tên sĩ quan chăm chú theo dõi bác. Biết lúc này chỉ một chút sơ suất cũng có thể mất mạng, bác cố làm ra vẻ tự nhiên. Nuốt xong viên thứ nhất, bác thản nhiên cầm viên kẹo thứ hai bỏ vào miệng. Lần này, khí nóng tăng lên gấp bội. Bác thấy đôi chân muốn khuỵu xuống, liền thản nhiên cúi xuống lấy ghế mời tên sĩ quan ngồi để che giấu những cử chỉ sơ hở của mình.

Khí nóng của viên kẹo làm bác Phơ-lip đau đớn, hai chân bắt đầu run rẩy, hai tai ù lên như nghe tiếng máy bay phản lực bay qua, nước bọt ứa ra làm bác buồn nôn. Nhưng bác vẫn cố trấn áp cơn đau. Bác nghĩ khó có thể chịu đựng lâu thêm nữa, nhưng vẫn làm ra vẻ tự nhiên, mỉm cười nói:

– Chà, kẹo ngon thật! Nếu ngài còn, xin đưa tôi ăn nốt để chứng tỏ lòng thành thực của tôi.

Tên sĩ quan trầm ngâm không nói. Hắn ra hiệu cho bọn lính ra về. Mặt hắn lầm lầm, không rõ vì bực mình hay vì đã nghi oan cho bác.

Chờ cho tên sĩ quan đi khỏi, bác chạy vội vào trong nhà, tu luôn một chai nước để giảm bớt khí nóng đang cào xé ruột gan. Nhưng bác không gượng được nữa, té nhào xuống đất và bất tỉnh.

May mắn thay, lúc đó không có ai lui tới cửa hàng. Nhờ vậy, điều bí mật được giữ kín cho đến ngày Mê-hi-cô giành lại độc lập.