Phê bình và giúp đỡ
Ngày xưa, có một họa sĩ tên Ranga. Ông là một người tài năng vượt trội, đã vẽ nên rất nhiều kiệt tác đáng ghi nhớ khiến ai cũng khen ngợi.
Ông mở một lớp mỹ thuật để dạy nghề cho mọi người, đồng thời tìm đệ tử nối nghiệp. Ông hiếm khi khen ngợi ai, cũng không bao giờ nói rõ khóa học sẽ kéo dài bao lâu. Ông cho rằng một học trò chỉ có thể thành công khi ông thật sự hài lòng với kỹ năng và hiểu biết của người đó. Ông truyền cho học trò những phương pháp đánh giá và ước định rất riêng, độc đáo chẳng khác nào các tác phẩm của ông. Ông không bao giờ thổi phồng tầm quan trọng của những bức tranh hay danh tiếng, mà luôn nhấn mạnh đến cách cư xử và thái độ sống của học trò.
Trong số đông học trò, Rajeev là người có tài nhất. Anh chăm chỉ, sáng tạo và tiếp thu nhanh hơn nhiều so với các bạn đồng môn. Ông Ranga rất hài lòng về Rajeev.
Một ngày kia, sau bao nỗ lực, Rajeev được thầy Ranga gọi đến và bảo:
– Ta rất tự hào về những tiến bộ con đã đạt được. Bây giờ là lúc con làm bài thi cuối cùng trước khi ta công nhận con thật sự là một họa sĩ tài năng. Ta muốn con vẽ một bức tranh mà ai nhìn cũng thấy đẹp và phải khen ngợi.
Rajeev làm việc ngày đêm trong nhiều ngày, rồi mang đến trình thầy Ranga một bức tranh tuyệt đẹp. Thầy Ranga xem qua rồi nói:
– Con hãy đem bức tranh này ra đặt ở quảng trường chính để mọi người có thể chiêm ngưỡng. Hãy viết bên dưới rằng tác giả sẽ rất biết ơn nếu bất kỳ ai chỉ ra được một sơ suất nào trên bức tranh và đánh dấu X vào chỗ đó.
Rajeev làm đúng lời thầy: đặt bức tranh ở quảng trường lớn cùng một thông điệp đề nghị mọi người chỉ ra những lỗi sai.
Sau hai ngày, Ranga bảo Rajeev mang bức tranh về. Rajeev vô cùng thất vọng khi thấy tranh của mình đầy những dấu X. Nhưng Ranga vẫn bình tĩnh, khuyên Rajeev đừng nản lòng và hãy thử lần nữa. Rajeev vẽ một kiệt tác khác, nhưng lần này thầy Ranga yêu cầu thay đổi thông điệp dưới bức tranh. Thầy bảo phải đặt màu vẽ và bút ngay cạnh bức tranh ở quảng trường, rồi đề nghị mọi người tìm những chỗ sai và sửa lại bằng chính dụng cụ vẽ ấy.
Hai ngày sau, khi mang tranh về, Rajeev vui mừng thấy bức tranh không hề bị sửa gì. Anh tự tin đem tranh đến chỗ thầy Ranga. Ranga nói:
– Hôm nay con đã thành công. Bởi chỉ thành thạo mỹ thuật thôi thì chưa đủ, con còn phải hiểu rằng con người thường đánh giá bừa bãi ngay khi có cơ hội đầu tiên, dù họ chẳng biết gì về điều đó. Nếu con luôn để cả thế giới đánh giá mình, con sẽ luôn thất vọng. Người ta đánh dấu X lên bức tranh đầu tiên của con vì họ không phải chịu trách nhiệm gì và nghĩ đó là việc không cần suy nghĩ. Nhưng khi con đề nghị họ sửa những sơ suất ấy, không ai làm nữa, vì họ sợ bộc lộ hiểu biết mà có thể họ không có, nên họ chọn cách tránh đi. Vì vậy, với những gì con đã vất vả tạo ra, đừng dễ dàng để mình bị ảnh hưởng bởi đánh giá của người khác. Hãy biết tự đánh giá chính mình. Và tất nhiên, cũng đừng bao giờ đánh giá người khác quá dễ dàng.
