Sự tích cây nhân trần

Ngày xưa có một nữ bệnh nhân mắc căn bệnh nan y thân hình ốm yếu gầy guộc, sắc mặt thì vàng vọt, niêm mạc hai mắt có màu mơ chín, mệt mỏi…. đến tìm gặp danh y Hoa Đà để chữa bệnh. Hoa Đà tiên sinh đã chẩn đoán rằng cô gái bị mắc chứng “Hoàng Lao Bệnh” hay thời xưa còn gọi là “Hoàng Đản Bệnh”. Căn bệnh này được y học hiện đại ngày nay gọi là viêm gan vàng da. Thời điểm đó Hoàng Đản Bệnh là căn bệnh vô phương cứu chữa nên danh y Hoa Đà dù rất cố gắng và muốn chữa trị nhưng đành lòng nói với cô gái bất hạnh:

- “Căn bệnh này tôi không chữa được, cô hãy về đi.”

Buồn lòng và cảm giác như mọi hi vọng đã sụp đổ cô gái ngậm ngùi trở về nhà, cố sống những ngày cuối đời mình thật bình an và vui vẻ.

Nhưng…Cuộc sống luôn có những kì tích.

Sau một khoảng thời gian khá lâu sau, vẫn là bóng dáng cô gái đó đang đứng thấp thoáng ngoài cửa phòng của Hoa Đà tiên sinh, một giọng nói khỏe khoắn hơn cả ngày đầu, thân hình trắng trẻo tròn trịa có đôi phần mập mạp hơn, tinh thần, sắc mặt hồng hào, dáng đi hoạt bát nhanh nhẹn đã khiến cho Hoa Đà tiên sinh rất đỗi bất ngờ bèn hỏi:

- “Cô... Cô vẫn còn sống ư, không biết cô đã gặp được tiên y nào mang cô trở lại cõi trần vậy”.

Nhưng đáp lại lời ông chỉ là một cái lắc đầu nhẹ.
Cô nói:

- “Dạ không ạ. Cháu không uống thuốc của ông lang nào cả.”

Hoa Đà càng bất ngờ hơn giọng gấp gáp hơn:

- Tôi không tin, không lẽ.. cô đã tự tìm được một vị thuốc tiên?
Mỉm cười nhẹ:

- “Dạ không, cháu cũng không dùng thuốc gì cả.”

Thấy vậy…Hoa Đà tiên sinh lòng đầy băn khoăn và nghi ngờ. Ngẫm trong đầu và tự hỏi:

- “Bệnh mà không dùng thuốc làm sao có thể khỏi được.”

Sau một hồi hỏi han, cô gái có nói rằng mấy năm nay sau khi từ biệt Hoa Đà tiên sinh trở về, cô chỉ thường xuyên lên núi hái Dã Cao Đầu để ăn, và thật bất ngờ điều này đã cứu sống 1 sinh mạng tuyệt vọng hoàn toàn của cô. Nghe vậy Hoa Đà không giấu được vẻ mừng thầm, tò mò và muốn tìm ra nguyên cớ của sự việc bèn vội thu vén hành lý cùng bảo cô gái đưa đi tìm cây Dã Cao Đầu – loại cây mà ông chưa nghe nói bao giờ. Sau khi tìm ra được cây đó thì ra đó chính là Hoàng Cao Đầu – một loại cây thuốc rất tốt để chữa Hoàng Đản Bệnh..

Từ đó trở đi, danh y Hoa Đà chú tâm nghiên cứu khả năng chữa trị của Hoàng Cao Đầu đối với chứng viêm gan vàng da. Ông đã cho các bệnh nhân của mình dùng Hoàng Cao Đầu ăn một thứ rau trong một thời gian. Sau một quãng thời gian áp dụng và tìm tòi, Hoa Đà cho tìm ra Hoàng cao đầu có tác dụng tốt nhất vào thời điểm sau tiết Thanh Minh – đó là giai đoạn dương khí thượng thăng, cây cối đâm chồi, trăm hoa đua nở, sức sống của cây tràn đầy ở thân và cành nên có hiệu quả chữa bệnh cao nhất.
Và quả nhiên không sai bệnh nhân của Hoa Đà sau khi dùng thuốc, bệnh viêm gan vàng da đã thuyên giảm và dần khỏi cơ bản. Hoa Đà vui mừng khôn xiết, kể từ đó cứ vào ba tháng đầu năm Hoa Đà lên núi hái Hoàng cao đầu về tích trữ dùng dần. Sau này để tránh nhầm lẫn ông đã đặt tên cho cây thuốc này với tên mới là “Nhân Trần”.

“Tam nguyên nhân trần tứ nguyệt cao

Ngũ nguyệt khảm lai đương sài thiêu.”

Câu thơ Hoa Đà để lại cho người đời ghi nhớ.