Tại sao chim bay được?

Con người luôn mơ ước được bay trong không trung. Trong nhiều thế kỷ, người ta đã chế tạo nhiều loại máy móc mô phỏng theo cách bay của chim, nhưng hầu hết đều thất bại vì không có được đôi cánh phù hợp để rời khỏi mặt đất như chim.

Cơ thể chim rất thích hợp với việc bay. Xương chim nhẹ, đầu chim có khoang chứa không khí giúp giảm trọng lượng. Nhịp hô hấp nhanh bảo đảm cung cấp nhiều oxy cho các cơ ở lồng ngực, nơi điều khiển hoạt động của đôi cánh. Nhờ đó, chim tạo ra đủ năng lượng để bay. Nếu cơ bắp và phổi của con người cũng hoạt động hiệu quả như vậy, sức mạnh của chúng ta có thể tăng lên hàng chục lần.

Lông cánh sơ cấp là những chiếc lông lớn ở đầu cánh. Ở chim bồ câu, đó là những chiếc lông dài nhất, có tác dụng tạo sức đẩy và định hướng bay.

Lông cánh thứ cấp nằm ở phần sau của cánh. Chúng tạo nên mặt cánh phía sau và được che phủ bởi lớp lông mình.

Lông đuôi đóng vai trò như bánh lái. Chim dùng lông đuôi để điều khiển đường bay và hãm tốc độ. Khi chim bồ câu bay qua vùng có nhiều cây cối, nó xoè lông đuôi để lượn ngoằn ngoèo giữa các thân cây. Ở vùng cây thưa, nó lại gập lông đuôi lại.

Mỗi chiếc lông chim thực chất là một ống trung tâm với hàng trăm sợi tơ nhỏ. Trên lông cánh, các sợi tơ này móc vào nhau nhờ những chiếc móc li ti, tạo thành một bề mặt nhẵn. Trên mình chim, các sợi tơ lông rời hơn và xù lên, có tác dụng giữ ấm.

Những loài chim bay xa nhất thường là những loài có cơ thể nhẹ. Xương cánh chim rất nhẹ, góp phần giảm trọng lượng cơ thể, đồng thời được gia cố bằng mạng xương ngang để tăng độ cứng chắc. Ngược lại, các loài chim lặn như chim lặn chân viền và một số chim lặn khác có bộ xương đặc hơn, giúp chúng chìm sâu dưới nước dễ dàng. Những loài không có khả năng bay cũng vì thế mà khó cất cánh.