Gien là gì?

Trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu là quy luật cực kỳ thường thấy trong giới tự nhiên. Tại sao trồng dưa lại không được đậu? Đó là do đặc tính di truyền của sinh vật quyết định.

Đặc trưng di truyền của giới sinh vật cực kỳ kỳ diệu, nó ẩn giấu trong nhân tế bào, mắt thường không nhìn thấy, tay không sờ thấy được, đó là do gen quyết định. Vì vậy, chúng ta hãy bắt đầu nói về danh từ “gen”.

Gen là một từ tiếng Anh “Gên”, do nhà khoa học Đan Mạch Johnson đặt tên, để chỉ chất có khả năng di truyền trong tế bào. Sinh vật nhờ có gen để lưu lại đời sau, không ngừng sinh sản. Gen chứa đựng trong nhiễm sắc thể của nhân tế bào. Nhiễm sắc thể chỉ có thể nhìn thấy qua kính hiển vi khi tế bào phân chia. Khi tế bào phân chia, trước tiên là phân chia nhiễm sắc thể, rồi nhân tế bào, và tế bào. Nhiễm sắc thể là do hai chất axit deoxiri bonucleic và protein tạo thành. Chất protein ở trong, chất axit deoxiribonucleic ở ngoài, giống như một quả cầu bông bị quấn bởi nhiều sợi thừng rất dài xung quanh.

Chất axit deoxiribonucleic do các nguyên tố carbon, hydro, oxi, nitơ. .. tạo thành, có chuỗi phân tử rất dài, hình dáng giống như những chiếc quẩy mà ta thường ăn. Nó giống như Tôn Ngộ Không có phép thuật phân thân biến 1 thành 2, 2 thành 4, 4 thành 8. .. từ đó dẫn đến tế bào khôi phục các loại cơ quan như cũ, cho nên sự phân chia nhiễm sắc thể trên thực tế là sự phân chia chất axit deoxiưribonucleic.

Cái gọi là gen chính là trên chuỗi phân tử deoxiưribonucleic có những đoạn có khả năng di truyền. Chính nó phát mệnh lệnh từ tế bào chỉ huy sinh vật, phát triển, sinh sản, già đi, thậm chí chết theo một phương thức nhất định. Ví dụ, một cây ra hoa gì, kết quả gì, lúc nào ra hoa, lúc nào kết quả cũng đều do gen quyết định.

Mặc dù gen có hơi “ngoan cố” một chút nhưng nó vẫn có thể thay đổi, một khi sinh vật chịu ảnh hưởng mạnh hoặc lâu dài của môi trường thì sẽ dẫn đến sự biến đổi nào đó của phân tử axit deoxiribonucleic dẫn đến sự đột biến về gen tạo ra sự thay đổi cơ thể sinh vật, đó là sự biến dị của sinh vật, cũng chính là một quá trình tiến hóa của sinh vật. Từ tế bào đơn đến nhân loại người là kết quả của quá trình biến đổi hàng tỉ năm, qua vô số lần biến dị di truyền.

Trong các tế bào sinh vật khác nhau, hàm lượng gen cũng khác nhau, sinh vật bậc thấp gen ít, sinh vật bậc cao gen nhiều. Nói chung, các vi khuẩn chỉ có vài trăm gen, động, thực vật bậc cao có hàng nghìn hàng vạn gen, con người là nhiều nhất, có hơn 50. 000 gen.

Đối với mọi sinh vật mà nói, gen có thể phân thành hai loại lớn: một là gen kết cấu, nó biểu hiện đặc tính sinh vật, hai là gen khống chế, nó là gen khống chế gen. Ví dụ thực vật ra hoa màu gì, hình dáng như thế nào đều do gen kết cấu quyết định; còn lúc nào ra hoa, thì do gen khống chế quyết định.

Sự phát triển của kính hiển vi electron đã giúp mở rộng tầm mắt cho con người, nhận rõ hơn diện mạo chính xác của gen. Kính hiển vi electron có thể chụp những bức ảnh gen để cho con người nghiên cứu. Con người không chỉ đã biết được độ dài, to nhỏ, thứ tự sắp xếp và cấu hình không gian của gen, mà còn sử dụng thành công những kỹ thuật cắt lớp và cấy gen, từ đó thay đổi tính di truyền của sinh vật, để giúp sinh vật có thể phục vụ tốt hơn cho con người.