Vì sao ngày càng chế tạo kính viễn vọng lớn hơn?

Nếu dùng kính viễn vọng thông thường để quan sát bầu trời sao mênh mông, bạn sẽ thấy vũ trụ là một bức tranh thiên hà nhiều màu sắc và luôn biến đổi. Không chỉ có thể nhìn thấy những dãy núi vòng cung trên Mặt Trăng, bạn còn có thể thấy quầng sáng rất đẹp của Thổ tinh, v.v. Nếu sử dụng kính viễn vọng lớn hơn, bạn sẽ thấy các đám mây muôn màu và những hệ sao xa xôi nằm ngoài hệ Ngân hà. Người xưa nói: “Muốn nhìn xa ngàn dặm phải lên tầng lầu cao hơn”. Vì vậy, muốn khám phá những thiên thể xa hơn, các nhà thiên văn không thể không dùng những kính viễn vọng có năng lực mạnh hơn.

Độ lớn của kính viễn vọng là đường kính nơi ánh sáng đi qua, tức đường kính của vật kính. Đường kính càng lớn thì lượng bức xạ từ thiên thể được hội tụ càng nhiều, khả năng thu ánh sáng càng mạnh. Vì vậy, kính viễn vọng đường kính lớn có thể quan sát những thiên thể xa hơn và tối hơn, phản ánh rõ năng lực quan trắc của kính. Mặt khác, năng lực phân biệt của kính viễn vọng được đánh giá bằng số nghịch đảo của góc phân giải. Góc phân giải là góc mở giữa ảnh của hai thiên thể hoặc hai bộ phận của một thiên thể. Khả năng phân biệt cao là một trong những chỉ tiêu quan trọng của kính viễn vọng. Nếu địa điểm đặt đài thiên văn có điều kiện tốt, đường kính kính càng lớn thì khả năng phân biệt càng cao, từ đó có thể quan trắc những thiên thể xa hơn.

Đó chính là lý do các nhà thiên văn không tiếc công sức chế tạo những kính viễn vọng ngày càng lớn.

Năm 1609, Galile lần đầu tiên hướng kính viễn vọng có đường kính 4,4 cm lên bầu trời mênh mông. Ông phát hiện bốn vệ tinh của Mộc tinh và nhìn thấy rõ Ngân hà do vô số hằng tinh tạo thành. Từ đó, kính thiên văn phát triển mạnh mẽ. Hơn 300 năm kể từ khi kính viễn vọng đầu tiên ra đời, đường kính kính viễn vọng quang học đã tăng từ vài centimet lên đến 10 m. Ngoài ra, các loại kính viễn vọng vô tuyến, hồng ngoại, tử ngoại, tia X và tia gama cũng trở thành những thành viên quan trọng trong gia đình kính viễn vọng, và chúng cũng ngày càng lớn hơn. Kính viễn vọng là “con mắt nghìn dặm” giúp các nhà thiên văn thu được nhiều tư liệu quan trắc quý báu, từ đó con người ngày càng đi sâu vào việc khám phá bí mật của vũ trụ.