Thế nào là ngư trường chăn nuôi biển?

Cá biển là một trong những nguồn anbumin động vật chủ yếu của con người, đồng thời cũng là nguyên liệu quan trọng của công nghiệp dược hiện đại. Mỗi loài cá có hương vị khác nhau và công dụng dược học khác nhau. Nhưng trong biển khơi mênh mông, muốn nuôi một loài cá đặc biệt theo nhu cầu là việc rất khó. Vậy có thể khiến cá tập trung thành đàn để chăn nuôi như bò, dê hay không? Đó chính là kiểu ngư trường biển mà con người mong muốn.

Ngày nay, việc xây dựng ngư trường nuôi cá biển vẫn gặp rất nhiều khó khăn. Thứ nhất, cá không giống bò, dê, không dễ chịu sự chỉ huy của con người. Thứ hai, trong một vùng biển rộng đầy sóng gió, làm sao xây được vòng vây kiên cố để giữ cá ở bên trong, đồng thời ngăn các loài cá có hại vào phá hoại, là chuyện không đơn giản.

Từ thập kỷ 70 của thế kỷ XX đến nay, Nhật Bản đi đầu trong việc thí nghiệm và nghiên cứu xây dựng ngư trường chăn nuôi biển. Thực tiễn cho thấy muốn xây dựng được một ngư trường chăn nuôi biển, cần giải quyết tốt các vấn đề sau:

Thứ nhất là kỹ thuật quản lý sinh vật, tức là làm sao ngăn các loài cá khác vào ăn trứng hoặc cá giống, làm sao tạo môi trường tốt cho cá phát triển, qua đó giảm tỷ lệ cá chết và giảm giá thành. Tất nhiên, quản lý trại cá còn bao gồm việc giữ cá nuôi không thất thoát. Dưới biển vừa không thể xây tường, vừa khó dựng hàng rào, nên người ta phải tìm cách dùng sóng điện tạo thành “bức tường điện”, hoặc dùng sóng âm và bọt khí để dựng nên các “bức tường âm thanh” hay “tường bọt khí”. Để ngăn cá chạy ra ngoài, còn có ý tưởng huấn luyện cá mập bảo vệ.

Thứ hai là kỹ thuật khống chế môi trường, tức là làm thế nào điều khiển dòng nước chảy và tạo lập môi trường nước đáy biển phù hợp. Nước đáy biển thường chứa nhiều chất dinh dưỡng. Nếu dùng biện pháp nhân tạo khiến nước đáy biển tạo thành dòng đi lên, hòa trộn với lớp nước bề mặt, sẽ có lợi cho cá sinh trưởng. Ngoài ra, việc tăng cường tuần hoàn nước biển giàu dinh dưỡng để nâng cao tỷ lệ sống của cá, giảm tỷ lệ đầu tư thức ăn, là then chốt giúp hạ giá thành.

Thứ ba là kỹ thuật phòng và chữa bệnh. Khi một số loài cá, ốc sống tập trung ở một chỗ, khó tránh khỏi việc lây bệnh cho nhau. Trong môi trường tự nhiên ban đầu, cá thường tự sinh tự diệt, nên con người ít quan tâm chúng mắc bệnh gì. Nhưng ngày nay, muốn bảo đảm tỷ lệ cá sống cao, cần biết cách phòng và chữa bệnh cho chúng. Đây là lĩnh vực trước kia con người thường coi nhẹ, nên vẫn là một đề tài mới cần giải quyết để ngư trường chăn nuôi cá biển đạt hiệu quả.

Tóm lại, chăn nuôi cá quy mô lớn dưới biển có kỹ thuật phức tạp và khó hơn rất nhiều so với chăn nuôi bò, dê trên đất liền. Đến nay, các kỹ thuật ấy vẫn chưa thật thành thục, và con người vẫn đang tiếp tục hoàn thiện.