Tại sao phải nghiên cứu chế tạo ra người máy điện nguyên tử?

Thập niên 70 của thế kỷ XX, do liên tiếp xảy ra hai vụ sự cố điện hạt nhân, cho nên khi người ta nói tới cụm từ năng lượng điện hạt nhân thì khó tránh khỏi lo âu. Thậm chí có người còn đánh đồng nhà máy điện hạt nhân với bom nguyên tử. Thực ra, đó chỉ là một sự hiểu lầm. Hơn 40 năm qua, tình hình vận hành của nhà máy điện hạt nhân chứng tỏ rằng điện hạt nhân là một loại nguồn năng lượng an toàn, đáng tin cậy.

Sự an toàn nói ở đây là nhà máy điện hạt nhân không gây ô nhiễm cho môi trường xung quanh. Còn về nhân viên vận hành nhà máy điện hạt nhân thì không thể tránh được việc phải tiếp xúc với những yếu tố nguy hiểm có tính phóng xạ. Lò phản ứng hạt nhân là một loại thiết bị công nghiệp, về phương diện biện pháp an toàn hoặc áp dụng điều khiển bằng máy tính cũng đều đạt mức cao nhất. Dù cho trong điều kiện như vậy vẫn có nhiều vị trí cần có người tiến hành công tác để đảm bảo sự vận hành bình thường của nhà máy.

Lò phản ứng hạt nhân hằng năm phải ngừng vận hành để kiểm tra, sửa chữa. Công tác kiểm tra này tuy cơ bản đã thực hiện tự động hóa, ví dụ dùng thiết bị trao đổi tự động nhiên liệu, thiết bị truyền tải tự động đường ống, thiết bị kiểm tra hư hỏng tự động bằng sóng siêu âm; nhưng ít ra còn có người phải thao tác trên các bảng đồng hồ đo.

Lò phản ứng hạt nhân trong quá trình vận hành khi xảy ra sự cố gì hoặc là xuất hiện trục trặc nào thì phải tiến hành điều tra sự cố và trục trặc, hỏng hóc, để kịp thời sửa chữa bộ phận bị hỏng.

Để thuận tiện cho việc kiểm tra, bảo dưỡng với lò phản ứng hạt nhân và khiến cho nhân viên thao tác chịu bức xạ hạt nhân ở mức thấp nhất, các nhà khoa học đã nghiên cứu chế tạo thành công loại robot điện hạt nhân chuyên dùng cho việc xử lý các sự cố ở các vị trí nguy hiểm. Robot điện hạt nhân khi kiểm tra lò phản ứng đương nhiên là có tia phóng xạ rất mạnh nhưng cũng vẫn bình thản như không, không hề run sợ.