Người thợ săn và con mụ chằn

Thuở xưa có một người thợ săn trẻ tuổi. Như lệ thường, một hôm anh vào khu rừng sâu săn thú. Mải đuổi theo một con hươu, không ngờ anh lạc vào một nơi chân mình chưa bước tới bao giờ.
Đói và mệt, anh cố tìm đường trở ra. Nhưng anh càng đi lại càng lạc.
Cho đến lúc vạch cây rẽ lá lần xuống khe để tìm nước uống, anh mới nhận ra một ngôi nhà bên bờ suối. Mừng quá, anh tiến đến gọi cửa xin nghỉ chân. Một nàng thiếu nữ từ trong nhà đi ra. Cô có vẻ mừng khi trông thấy chàng trẻ tuổi. Cô mời anh vào nhà và không giấu giếm ý nghĩ của mình là từ lâu vẫn muốn kiếm một người bạn trai, nay được gặp anh, cô hết sức vui lòng. Thấy anh đói, cô dọn thức ăn cho anh ăn. Tuy nghi hoặc, nhưng người thợ săn vẫn ăn uống thỏa sức, ăn xong, nàng thiếu nữ bảo:
– Bây giờ anh hãy theo tôi để đưa đi giấu ở một nơi kẻo nguy hiểm đến tính mạng?
Người thợ săn sửng sốt, hỏi:
– Tại sao lại nguy hiểm?
– Ôi! Anh không biết ư? Mẹ tôi là mụ Chằng, ăn thịt người không tanh. Hôm nay mẹ tôi còn bận đi kiếm mồi. Mẹ tôi mà gặp thì mạng anh khó chu toàn. Nhưng có tôi thì anh chẳng còn phải lo, miễn chúng ta sẽ kết thành đôi lứa. Trong buổi đầu anh hãy tạm ẩn một nơi, đợi tôi khuyên dỗ mẹ, rồi hãy hay.
Đoạn, nàng thiếu nữ đưa anh đến một cái hầm, rồi vần đá lấp kín cửa lại.
Trời tối hẳn mụ chằng mới về. Đến cửa, mụ khịt khịt mũi bảo:
– Có mùi thịt người! Có mùi thịt người.
Mặc dù con gái có giấu quanh, mụ chỉ tìm một lát là lôi được người thợ săn ra khỏi hầm. Nàng thiếu nữ chạy lại:
– Xin mẹ tha nó cho con. Con cần có một người chồng. Mẹ đừng giết nó đi!
Mụ Chằng hỏi anh đi săn:
– Mày có bằng lòng lấy nó làm vợ không?
Trước tình thế bắt buộc, anh đành phải trả lời:
– Xin vâng! Xin vâng!
Vậy là từ đấy anh thợ săn ở lại đây đóng vai con rể mụ Chằng.
Hai người ăn ở với nhau được ít lâu. Người thợ săn buồn nhớ làng quê, bụng muốn trốn vô cùng, nhưng nghe vợ nói mụ Chằng nhiều phép thuật nên còn ngần ngại. Vào một ngày nọ, mụ Chằng đi kiếm mồi, anh cố dỗ vợ để được xem bảo bối của mụ. Vợ anh dẫn anh đến một gian buồng kín, mở ra và bảo:
– Cái buồng này luôn luôn khóa kín, mẹ tôi không hề cho ai vào. Hôm nay nhân trộm được chìa khóa mở ra cho anh xem.
Trỏ vào một cái gậy, vợ anh bảo:
– Đây là cái gậy thần, gõ đầu này thì làm chết người, nhưng gõ đầu kia lại làm cho người chết sống lại.
Lại trỏ vào hai cái túi:
– Đây là hai thứ bảo bối: một cái có thể làm cho sông biển nổi thành rừng, một cái có thể làm cho núi đồi sụp xuống thành biển, hết sức mầu nhiệm!
Người thợ săn làm bộ nghi ngờ, vợ cố cãi, bảo:
– Không tin, lúc nào mẹ tôi làm thì anh sẽ biết.
– Nếu thế, để tôi thử dùng gậy gõ vào người nàng xem có hiệu nghiệm không, rồi tôi sẽ làm sống lại sau.
Rốt cuộc vợ anh cũng bằng lòng để cho chồng thử. Chồng vừa gõ vào một gậy, vợ lăn ra chết ngay. Nhưng người thợ săn đã có chủ ý sẵn, anh không làm cho con gái mụ Chằng sống lại nữa, mà cướp lấy chiếc gậy và hai túi đựng bảo bối rồi trốn đi.
Anh đi suốt cả một buổi từ sáng đến trưa, không dám dừng lại nghỉ. Khi bóng mặt trời đã ngả về chiều, bỗng nghe có tiếng ào ào đằng sau lưng hiểu rằng mụ Chằng về nhận ra cơ sự đã đuổi theo kịp mình vì nghe nói mụ có phép rút đất, anh bèn ném mạnh túi bảo bối thứ nhất ra phía sau. Tức thì cả một dãy núi lởm chởm mọc lên, cây cối, tre pheo bạt ngàn sơn dã. Anh lẩm bẩm:
– Cho dù có tài phép gì thì vượt được dãy núi này còn bở hơi tai!
Nói đoạn lại cắm đầu chạy miết. Nhưng khi mặt trời gác núi, anh đã nghe tiếng mụ Chằng hét ở đằng sau:
– Thằng kia, muốn tốt hãy dừng lại!
Người thợ săn hoảng quá, nhưng anh cố trấn tĩnh rút ngay túi bảo bối thứ hai ném mạnh về đằng sau. Sau lưng anh vốn đang là một giải đất liền, bỗng hóa ngay thành một biển nước mênh mông, bờ xa tít tắp. Anh lại vừa chạy vừa lẩm bẩm:
– Muốn đuổi được ta họa có là bay!
Nhưng anh không ngờ rằng mình chạy nhanh là thế, chỉ được một quãng đã nhìn thấy mụ đuổi theo gần kịp. Lúc này anh đã mệt quá. Trong cơn nguy cấp, anh đứng lại thủ thế sau một gốc cổ thụ. Khi mụ vượt qua, anh xông ra bất thình lình gõ cho một gậy mụ ngã lăn ra chết quay lơ. Trừ được nạn mụ Chằng, anh ngồi nghỉ cho lại sức. Rốt cuộc anh cũng tìm được đường về đến nhà. Bà con xóm giềng nhìn thấy anh còn sống ai nấy đều mừng cho anh. Anh không quên dùng gậy phép để cứu giúp mọi người.
Buổi ấy, mẹ vua đột nhiên bị một chứng bệnh nguy kịch. Đức vua là người hết sức có hiếu, sai rao khắp nước xem ai chữa được sẽ thuởng cho quan cao lộc hậu. Nghe tin anh thợ săn liền vác cây gậy phép đi vào kinh đô. Nhưng khi vào tới nơi thì mẹ vua chết đã được mấy ngày, sắp làm lễ chôn cất. Anh đến cửa Ngọ môn xin vào chữa. Lính thị vệ cản lại không cho vào. Anh bảo:
– Tôi nghe nói hoàng đế đang cầu người chữa bệnh cho hoàng thái hậu kia mà.
Họ trả lời:
– Hoàng thái hậu đã chết cách đây năm ngày rồi, ông vào làm gì nữa.
– Chết rồi, tôi cũng chữa được!
Nghe nói thế lập tức họ dẫn anh vào cung. Vua sai mở nắp áo quan cho anh làm phép. Chỉ một gậy gõ vào xác, mẹ vua đã ngồi nhổm dậy. Vua và hoàng gia vô cùng mừng rỡ, ban thuởng cho anh hết sức hậu, lại cho làm quan.