Vì sao nước lại không cháy?

Đặt ra câu hỏi này nghe có vẻ hơi thừa: nước không cháy, ai cũng biết. Nhưng vì sao nước không cháy thì lại là câu hỏi không dễ trả lời.

Muốn giải đáp rõ ràng, trước hết phải hiểu sự cháy là gì.

Thông thường, sự cháy là phản ứng hóa học của các chất với oxy. Có những chất ngay ở nhiệt độ thường cũng bốc cháy khi gặp oxy, photpho trắng là một ví dụ. Cũng có những chất như than đá, thành phần chủ yếu là cacbon, hoặc hyđro, lưu huỳnh, ở nhiệt độ thường tiếp xúc với oxy không phản ứng rõ rệt, nhưng khi tăng nhiệt độ thì sẽ bốc cháy.

Nhìn bên ngoài, rượu, xăng, dầu hỏa và nước đều là những chất lỏng trong suốt, khá giống nhau. Nhưng rượu được tạo bởi ba nguyên tố cacbon, hyđro và oxy; còn xăng, dầu hỏa chủ yếu do hai nguyên tố cacbon và hyđro tạo thành. Đại bộ phận các chất chứa cacbon đều có thể cháy. Khi rượu, xăng, dầu hỏa cháy, nguyên tử cacbon kết hợp với oxy thành phân tử cacbon đioxit, còn nguyên tử hyđro kết hợp với oxy thành phân tử nước. Vì vậy các hợp chất nói trên có thể cháy sạch.

Đến đây chắc bạn đã hiểu vì sao nước không cháy. Nước do hai nguyên tố hyđro và oxy tạo nên, là sản phẩm của sự cháy của hyđro. Đã là sản phẩm của sự cháy thì đương nhiên nó không thể tiếp tục kết hợp với oxy, nói cách khác là không thể cháy thêm một lần nữa. Tương tự, cacbon đioxit cũng là sản phẩm cuối cùng của sự cháy nên không thể cháy tiếp. Do cacbon đioxit không duy trì sự cháy, lại có tỉ trọng nặng hơn không khí, nên người ta dùng cacbon đioxit để dập lửa.

Dĩ nhiên, cũng có không ít chất không thể hóa hợp với oxy, dù có tăng nhiệt độ lên cao đến đâu, chúng vẫn là “bạn tốt” của oxy. Những chất ấy là các chất không cháy được.