Vì sao nhôm lại khó bị gỉ?
Nhiều người cho rằng nhôm khó bị gỉ, nhưng thực ra so với sắt, nhôm còn dễ bị gỉ hơn. Điểm khác là khi nhôm bị gỉ, bề mặt của nó không rỗ và sần sùi như sắt mà tạo thành một lớp trơn láng.
Bản chất của lớp gỉ trên bề mặt kim loại là lớp oxit kim loại, do hơi ẩm, oxy và kim loại tác dụng với nhau tạo thành. Tác dụng của không khí ẩm với kim loại giống như muỗi hút máu người. Khi sắt bị gỉ, nó tạo thành một lớp oxit sắt xốp; oxy có thể lọt qua lớp này để tiếp xúc với phần sắt kim loại bên trong và tiếp tục gây gỉ. Nhôm thì khác. Khi nhôm tác dụng với oxy, nó tạo thành một lớp nhôm oxit (Al2O3). Lớp nhôm oxit này bám rất chắc vào bề mặt nhôm, ngăn không cho oxy tác dụng trực tiếp với nhôm, giống như tấm màn chống muỗi không cho muỗi bám vào da để hút máu.
Lớp màng oxit này rất sợ axit và kiềm, vì vậy đồ dùng bằng nhôm chỉ thích hợp để nấu cơm, đun nước, không thích hợp để đựng các chất dễ sinh axit hoặc kiềm.
Nhiều người không thích đồ dùng bằng nhôm bị mất độ bóng nên lấy cỏ, rơm hoặc cát đánh cho sáng. Dùng cát đánh bóng có thể làm sạch cả lớp oxit nhôm bảo vệ bề mặt do ma sát. Còn dùng cây cỏ có thể giải phóng những chất có tính kiềm như kali cacbonat, làm xảy ra phản ứng hóa học hòa tan lớp oxit nhôm. Vì vậy, những cách đánh sạch bề mặt đồ nhôm như trên không khoa học. Ngay lúc vừa đánh, bề mặt nhôm có thể sáng bóng, nhưng không lâu sau lại xuất hiện lớp nhôm oxit bảo vệ màu xám đục. Nếu tiếp tục đánh bóng, nhôm lại tiếp tục bị oxy hóa và phủ lên lớp mờ xám. Sau mỗi lần đánh, bề mặt nhôm mòn đi một ít, làm thời hạn sử dụng giảm xuống.
Lớp nhôm oxit trên bề mặt rất mỏng, chỉ khoảng 0,00001 mm hoặc dày hơn một chút. Trong công nghiệp, để tăng độ bền của đồ dùng bằng nhôm, người ta thường xử lý bề mặt bằng dung dịch natri sunfat 20% và dung dịch axit nitric 10% nhằm tăng độ dày lớp oxit nhôm. Chính vì vậy đồ nhôm mới thường có màu trắng xám đục hoặc hơi vàng.
