Vì sao thép không gỉ lại bị gỉ?

Ngày nay, các vật dụng làm bằng thép không gỉ ngày càng được dùng rộng rãi trong đời sống hằng ngày. Cốc, liễn đựng cơm, dụng cụ nhà bếp bằng thép không gỉ đều sáng bóng, dễ rửa, không bị gỉ, vừa đẹp vừa bền.

Như tên gọi, thép không gỉ có khả năng chống gỉ. Tính chất này liên quan chặt chẽ đến thành phần của thép. Trong thép không gỉ, ngoài sắt còn có crom, niken, nhôm.

Trong thép không gỉ, hàm lượng crom không ít hơn 12%, cao nhất có thể đến 18%. Khi đưa crom vào thép, cấu trúc của thép trở nên đồng đều hơn, tính năng được cải thiện. Trên bề mặt thép hình thành một lớp màng oxit bảo vệ, nhờ đó khả năng chịu ăn mòn tăng lên nhiều lần. Vì vậy thép không gỉ có thể chống lại sự ăn mòn của không khí, nước, axit, kiềm; khi tiếp xúc với một số loại axit, kiềm thông thường, nó không dễ bị ăn mòn. Các nhà khoa học nhận thấy nếu cấu trúc bên trong của thép càng đồng đều, mối liên hệ giữa các thành phần càng chặt chẽ thì càng khó bị ăn mòn; lớp màng bảo vệ trên bề mặt càng bền, giống như tấm giáp bảo vệ giúp thép không bị gỉ.

Tuy nhiên, nói bị gỉ hay không bị gỉ chỉ là tương đối. Không có kim loại nào tuyệt đối không bị gỉ. Ngay cả các kim loại rất khó bị gỉ như vàng hoặc bạch kim cũng có thể bị hòa tan trong dung dịch có khả năng hòa tan kim loại rất mạnh như cường thủy, gồm 3 phần axit clohiđric và 1 phần axit nitric. Thép không gỉ chỉ bền trong điều kiện oxy hóa; trong điều kiện không oxy hóa, nó sẽ trở nên kém bền.

Thép không gỉ bền với axit sunfuric đặc, nhưng không bền với axit clohiđric là môi trường không oxy hóa. Ngoài ra, hàm lượng crom và các nguyên tố khác trong thép, cũng như quá trình gia công và xử lý nhiệt không thích hợp, đều ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chịu ăn mòn của thép không gỉ. Vì vậy có thể nói, thép không gỉ “không bị gỉ” chỉ là tương đối; trong những điều kiện đặc biệt, nó vẫn có thể bị gỉ.