Sự thật về các "học giả đần"

Bạn đã nghe nói về “học giả đần” chưa? Có lẽ bạn sẽ cho đó là chuyện bịa. Rõ ràng “đần” và “học giả” là hai khái niệm đối lập: đã ngu đần thì không thể là học giả, đã là học giả thì sao lại có thể ngu đần? Hai điều ấy có thể cùng tồn tại trong một người ư? Có đấy!

Các nhà tâm lý học Mỹ đã theo dõi một cậu bé tên là L từ năm 1937 đến năm 1943. Qua sáu năm kiểm tra, sức khỏe của L bình thường, phát triển tốt, điện não đồ không có vấn đề, nhưng trí lực lại có nhiều điểm mâu thuẫn. Cậu có thể nói từ năm 1880 đến 1950, bất kể ngày nào là thứ mấy; có thể cộng rất nhanh và nói ngay tổng của 10-12 số hạng có hai con số. Cậu còn có thể hát bất cứ đoạn nào trong bản anh hùng ca Osceola. Về mặt này, cậu quả là thiên tài. Nhưng mặt khác, cậu không thể theo học ở một lớp bình thường vì quá kém, chỉ thuộc vài chữ cái, hệ số IQ chỉ là 50.

Các nhà nghiên cứu tâm lý Trung Quốc gần đây cũng nghiên cứu một em khác tên là M. Năm 1985, M đã 11 tuổi nhưng vẫn chưa nói được một câu hoàn chỉnh, chỉ có thể đọc viết vài chữ, không tự làm được việc gì, không có tình cảm với bất kỳ ai. Thế nhưng em lại có thể tính đổi âm lịch, tuần tiết và ngày tháng. Em có thể tính nhanh và chính xác bốn phép tính cộng, trừ, nhân, chia với các số nhiều chữ số, có thể tính nhẩm lũy thừa và căn số bậc từ 2 đến 5. M còn nhớ được cả số trang sách và kết quả những phép tính rất lâu không quên.

Trí năng thấp và tài lẻ

Cái gọi là “học giả đần” chỉ những người có trí năng thấp, nhưng ở một mặt cá biệt nào đó lại có tài năng xuất chúng; họ không phải là học giả thật sự. Tâm lý học phân tích rằng con người vừa có trí năng thông thường, vừa có trí năng đặc biệt. Khi trí năng thông thường bị tổn thương, người ta vẫn có thể huy động và phát triển trí năng đặc biệt, vốn ít bị tổn thương hơn. “Học giả đần” chính là hiện tượng như vậy.

Vì sự phát triển trí lực của họ kém, nên họ không thể tiếp thu giáo dục bình thường, đành dành nhiều thời gian vào một hành vi đơn điệu như nhớ ngày tháng và tính nhẩm, một cách tự giác hoặc không tự giác. Những hành vi này kích thích mạnh “hệ thống khen thưởng” trong não, hệ thống được coi là động cơ của hành vi, để hình thành “kích thích tự mình” - tức tự tìm kiếm và tiến hành một kích thích đặc biệt nào đó, rồi coi chính kích thích ấy là phần thưởng để thỏa mãn. Tình trạng này giống như người nghiện thèm sự kích thích của ma túy, thuốc lá hoặc rượu; nguyên lý hoạt động của chức năng não về cơ bản là giống nhau.

Một dạng khác của hành vi này là tính nhẩm để được người ngoài khen thưởng. Nhiều ông bố bà mẹ thấy con mình có chút năng khiếu đã quá khích lệ, khiến đứa trẻ càng cố gắng học vẹt để được nổi tiếng. Ảo vọng thiên tài đã làm hại cuộc đời chúng.

Cho đến nay, chưa phát hiện được “học giả đần” nào nổi bật về ngôn ngữ. Hầu như mọi trường hợp đều thể hiện ở khả năng tính đổi, tính nhẩm và ghi nhớ các con số.