Vì sao có những vệ tinh có thể trở về mặt đất?
Có những vệ tinh sau khi hoàn thành nhiệm vụ sẽ trở về mặt đất, như vệ tinh chụp phim mặt đất, vệ tinh mang về tài liệu thí nghiệm, vệ tinh mang các loại giống động vật, thực vật, v.v. Loại vệ tinh cần trở về an toàn như vậy được gọi là vệ tinh thu hồi được. Khả năng thu hồi vệ tinh sau khi hoàn thành nhiệm vụ phản ánh trình độ kỹ thuật vũ trụ của một quốc gia đã đạt tới mức tương đối cao.
Ngược với quá trình vệ tinh bay lên, quá trình thu hồi vệ tinh là quá trình giảm tốc. Để bảo đảm thu hồi thành công, thông thường các vật phẩm và thiết bị cần mang về phải được tập trung trong một khoang gọi là khoang thu hồi; những bộ phận không cần thu hồi sẽ bị cắt bỏ trong quá trình trở về, để chúng bốc cháy trong khí quyển.
Để bảo đảm khoang thu hồi từ quỹ đạo vũ trụ bay về mặt đất an toàn, cần vượt qua năm cửa ải lớn. Một là cửa ải điều chỉnh tư thế: trước hết phải điều chỉnh chính xác tư thế của vệ tinh từ quỹ đạo bay thành tư thế hồi quyển và giữ ổn định. Hai là cửa ải điều chỉnh tự động: đúng thời điểm khởi động tên lửa đẩy lùi để vệ tinh thoát khỏi quỹ đạo ban đầu, đưa khoang hồi quyển vào quỹ đạo quay về theo dự định. Ba là cửa ải phòng nhiệt: sau khi đi vào khí quyển, ma sát với không khí khiến nhiệt độ bề mặt vệ tinh tăng trên 1000 °C, vì vậy phải bảo đảm khoang thiết bị không bị đốt cháy và nhiệt độ bên trong vẫn dưới mức cho phép. Bốn là cửa ải đổ bộ nhẹ nhàng: dùng dù và hệ thống thu hồi để khoang trở về rơi xuống với tốc độ thấp, khoảng 10 m/s, ở độ cao tương đối thấp, giúp vật phẩm thu hồi không bị tổn thương. Năm là cửa ải định vị và tìm kiếm: phải dự báo chính xác vị trí rơi của khoang thu hồi để nhân viên thu hồi phát hiện sớm và nhanh chóng triển khai công việc.
Kỹ thuật vệ tinh hồi quyển là một kỹ thuật quan trọng trong quá trình con người chinh phục vũ trụ, độ khó rất lớn. Có kỹ thuật phóng vệ tinh không có nghĩa là đã có kỹ thuật thu hồi vệ tinh. Năm 1975, Trung Quốc lần đầu phóng vệ tinh dạng thu hồi. Đến nay đã phóng thành công 17 vệ tinh và theo kế hoạch thu hồi an toàn 16 vệ tinh trở về Trái Đất, trở thành quốc gia thứ ba trên thế giới sau Mỹ và Liên Xô nắm vững kỹ thuật này. Nhật Bản và Pháp chỉ mấy năm gần đây mới bước vào lĩnh vực này.
