Vì sao xác ướp có thể lưu giữ được hàng ngàn năm?

Vào năm 1972, ở thành phố Trường Sa Trung Quốc đã xảy ra sự kiện nổi giờ khắp thế giới. Người ta khai quật được thi thể một phụ nữ có niên đại hơn 2.000 năm ở khu mộ thời nhà Hán tại gò Mã Vương. Thi thể còn nguyên vẹn không hề bị hư hỏng. Sự kiện đó lôi cuốn nhiều nhà khảo cổ trong ngoài Trung Quốc.

Từ hơn 2.000 năm trước, người ta đã mai táng người phụ nữ này như thế nào đã không hề được ghi chép để lại. Các nhà khoa học đã tiến hành điều tra, đo đạc, nghiên cứu và cuối cùng đi đến kết luận: thi thể đã trải qua hơn 2.000 năm mà không hề bị hư hỏng. Điều đó có mấy nguyên nhân:

Trước tiên là do điều kiện đóng kín, chôn sâu. Ngôi mộ nhà Hán ở gò Mã Vương được đóng kín trong sáu lớp quan tài quách. Ba lớp trong là quan tài, ba lớp ngoài là quách, cái này bọc ngoài cái kia. Gỗ để chế tạo quan tài quách là gỗ nguyên tấm, tấm to nhất nặng đến 1,5 tấn, được gia công phẳng, khi lắp ghép không hề dùng đinh sắt, nhưng lắp ghép rất kín, bên ngoài mỗi lớp quan tài còn có lớp sơn dầu. Bên ngoài quách có lớp đất trắng bọc kín. Lớp ngoài lại có hơn 5 tấn bột gỗ làm thành lớp bột gỗ dày 20 cm. Lớp ngoài cùng bằng đất bọc kín. Từ đỉnh quách xuống đến đáy mộ sâu đến 26 m. Việc chôn sâu bảo đảm điều kiện bên ngoài tương đối ổn định.

Hai nữa là thi hài có thể đã trải qua bảy lần ngâm rượu. Đồ đạc, vật liệu qua xử lý bằng rượu có lợi cho việc chống mối mọt, cũng có tác dụng diệt khuẩn nhất định. Người chết có lẽ còn được tẩm chu sa (tức thủy ngân sulfide). Quần áo phẩm phục lớp sơn bên trong cỗ áo quan tài trong cùng cũng có tẩm chu sa, có tác dụng ức chế sự sinh trưởng của các enzyme phân giải. Bên trong quan tài còn có riềng, hương mộc lan cùng các dược liệu hương liệu khác, trong đó các chất có khả năng diệt vi khuẩn rất mạnh.

Ngoài ra theo tập tục cổ truyền người ta còn tùy táng theo thi thể người chết các vật liệu như vôi sống, than gỗ cùng các vật liệu hút nước, khiến cho thi thể ở thời kỳ đầu mai táng được ở trạng thái khô, giữ cho thi thể bảo quản trong điều kiện tốt nhất.

Xem cách mai táng cổ xưa, ta có thể thấy người xưa phần nào đã biết các nguyên lý hóa học, đã biết sử dụng một số tính chất của các hóa chất.