Tại sao cao su lại được gọi là “vàng trắng” của Tây Nguyên
Cao su là loài cây thân gỗ, có thể cao tới trên 30 m. Nhựa hay mủ màu trắng nằm trong các mạch ở vỏ cây. Khi cây được 5 - 6 tuổi, nó đã bắt đầu cho mủ và đạt năng suất cao nhất ở giai đoạn 11 - 25 tuổi, sau đó sẽ ngừng sản sinh mủ khi đạt khoảng 26 - 32 năm. Gỗ cao su còn được dùng để sản xuất đồ gỗ, được xem là loại gỗ thân thiện với môi trường vì chỉ khai thác khi cây đã kết thúc chu trình sinh mủ.
Một trong những nơi trồng nhiều cao su nhất là Tây Nguyên. Người dân Tây Nguyên gọi cao su là “vàng trắng” vì loài cây này mang lại nhiều lợi ích to lớn cho người trồng nơi đây. Tổng diện tích cao su đạt 64.036 ha, trong đó diện tích cao su khai thác là 38.024 ha; sản lượng khai thác đạt 60.607 tấn, bằng 109% kế hoạch; năng suất bình quân đạt 1,59 tấn/ha/năm. Tổng doanh thu đạt hơn 3.100 tỷ đồng, bằng 122,2% kế hoạch; lợi nhuận trước thuế đạt hơn 595 tỷ đồng. Số nộp ngân sách hơn 212 tỷ đồng, đạt 117,4%. Thu nhập bình quân của người lao động đạt 7,5 triệu đồng/người/tháng.
Để cây cao su cho mủ tốt và có thời gian “cống hiến vàng trắng” lâu bền, một miệng cạo ngửa phải đạt độ sâu cách tượng tầng từ 1,1 mm đến 1,3 mm. Nếu cạo quá cạn, cây sẽ cho ít mủ; nếu cạo phạm vào gỗ, cây dễ bị u lồi, vỏ tái sinh kém. Độ dày lớp dăm rơi ra chỉ nên từ 1,1 mm đến 1,5 mm, sao cho trong một năm, một miệng cạo chỉ mất tối đa 18 cm vỏ cây. Độ dốc miệng cạo ngửa là 32 độ so với trục ngang. Đường cạo phải đúng độ dốc, miệng cạo tạo lòng máng vào thân cây để mủ không chảy tràn, vuông tiền, vuông hậu, không lệch miệng, không vượt ranh, không lượn sóng. Kỹ thuật cạo và con dao cạo của Việt Nam hiện được đánh giá vào hàng đầu thế giới.
Trong 64.000 ha cao su ở khu vực Tây Nguyên, phần lớn nằm ở vùng sâu, vùng xa và vùng biên giới. Từ những vùng đất hoang sơ, đất trống đồi trọc, nay đã hình thành các khu thị tứ trù phú như thị xã Buôn Hồ, thị trấn Ea Đrăng, thị trấn Chư Sê, Chư Prông, Chư Păh, Đak Đoa, Đức Cơ… Cơ sở hạ tầng kỹ thuật được nâng cấp, các cơ sở giáo dục và y tế được các công ty đầu tư không chỉ phục vụ người lao động mà còn phục vụ dân cư trong vùng. Nhờ đó, đời sống vật chất và tinh thần của người lao động được chăm lo tốt hơn, đời sống dân cư được cải thiện và an ninh trật tự trên địa bàn cũng được bảo đảm.
Hiện nay, giá khai thác gỗ cao su già ở Tây Nguyên đang ở mức cao, tạo nguồn thu không nhỏ cho người sản xuất khi vườn cây hết thời kỳ kinh doanh. Bên cạnh đó, có thể trồng cao su xen với các cây trồng khác và kết hợp chăn nuôi để tăng thu nhập, giảm rủi ro khi giá biến động, đồng thời duy trì sự đa dạng sinh học. Cây cao su còn hấp thụ khí phát thải và tăng trữ lượng cac-bon, góp phần chống biến đổi khí hậu. Đây là loại cây thân thiện với môi trường, không làm suy giảm nguồn nước và sử dụng ít phân bón, ít hóa chất phòng trừ sâu bệnh hơn nhiều cây trồng khác. Các nhà máy chế biến mủ và gỗ cao su phát triển đồng hành với diện tích cao su đã góp phần cải thiện điều kiện kinh tế - xã hội của Tây Nguyên, xóa đói giảm nghèo bền vững và mang lại diện mạo mới cho nhiều vùng nông thôn.
