Vì sao đồng lại có nhiều màu?

Tuy đồng không được sử dụng rộng rãi như sắt và thép, nhưng đồng có những ưu điểm mà sắt, thép không thể có.

Đồng tinh khiết có màu tím. Nó dẫn điện và dẫn nhiệt rất tốt. Trong các kim loại, trừ bạc ra, đồng có độ dẫn điện lớn nhất. Trong công nghiệp sản xuất đồ điện như dây điện, công tắc, quạt điện, chuông điện, điện thoại… đều cần dùng một lượng lớn đồng. Đồng màu tím rất tinh khiết thường được chế tạo bằng phương pháp điện phân.

Đồng rất mềm. Thông thường, từ một giọt đồng người ta có thể kéo thành sợi mảnh dài đến 2000 m, hoặc dát thành những lá đồng rất mỏng, mỏng đến mức có thể nhìn xuyên qua và dễ bị gió thổi bay.

Nhiều loại nhạc khí được chế tạo bằng đồng, nói chính xác hơn là bằng đồng thau. Đồng thau là hợp kim của đồng và kẽm. Đồng thau được chế tạo rất sớm; ngay từ thời nhà Hán ở Trung Quốc, người ta đã luyện được loại hợp kim này. Đồng thau còn gọi là hoàng đồng, tức đồng màu vàng. Tùy hàm lượng kẽm trong hợp kim mà màu của đồng thau khác nhau. Khi chứa 18 - 20% kẽm, hợp kim có màu vàng đỏ; 20 - 30% kẽm thì có màu vàng; 30 - 42% thì có màu vàng nhạt; 42 - 50% thì có màu vàng tươi như vàng kim loại; còn 50 - 60% kẽm thì hợp kim có màu trắng. Trong công nghiệp, người ta thường dùng hợp kim màu vàng có hàm lượng kẽm dưới 45%.

Trong các công trình kiến trúc, người ta thường đặt những bức tượng đồng đen. Đồng đen là hợp kim của đồng với thiếc, đôi khi có thêm kẽm. Nhiều kim loại khi lạnh thì co lại, nhưng đồng đen lại có hiện tượng nở ra khi nguội. Vì vậy, dùng đồng đen để đúc tượng sẽ cho nét mặt rõ ràng, chi tiết sắc sảo. Đồng đen cũng chịu mài mòn rất tốt, nên khi dùng làm ổ trục sẽ tạo ra loại ổ trục nổi tiếng bền trong công nghiệp.

Các dụng cụ làm bằng đồng bạch sáng lấp lánh, đẹp mắt và không bị gỉ xanh. Đồng bạch là hợp kim của đồng với niken, được chế tạo rất sớm ở Trung Quốc từ thế kỷ thứ nhất. Đến thế kỷ XVIII, đồng bạch mới truyền từ Trung Quốc sang châu Âu. Khi đó, người Đức bắt đầu học phương pháp chế tạo của Trung Quốc và sản xuất với quy mô lớn. Trước đây có người gọi đồng bạch là “bạc của Đức”, cách gọi ấy chỉ nhìn từ ngọn mà thôi.