Tại sao các dòng sông đều uốn lượn?
Nếu nhìn trên bản đồ, bạn sẽ thấy các dòng sông tự nhiên hầu như đều uốn lượn. Thực tế cũng đúng như vậy. Có người cho rằng nguyên nhân là do địa hình, chẳng hạn sông phải men theo núi, vực hoặc thung lũng. Nhưng ngay cả ở đồng bằng, sông vẫn thường quanh co. Vì sao lại như vậy?
Hiện tượng này liên quan đến lực cản của nước ở đáy sông và sự phân bố áp lực không đều giữa lớp nước mặt và lớp nước gần đáy. Dòng nước ở mé ngoài khúc cong thường có tốc độ và áp lực lớn hơn, khiến nước cuộn xuống dưới, men theo bờ ngoài. Khi xuống đến đáy, dòng nước lại bị ép chảy về phía bờ trong, rồi cuộn lên mặt nước và tiếp tục hướng ra mé ngoài.
Kiểu vận động ấy được gọi là dòng chảy thứ cấp. Ở những đoạn cong, nước phía mé ngoài chảy nhanh hơn mé trong nên bờ ngoài bị xói mòn mạnh, còn bờ trong thường được bồi đắp. Theo thời gian, khúc cong ngày càng rõ và dòng sông càng uốn lượn.
Ngay cả một dòng sông ban đầu khá thẳng, dòng chảy thứ cấp cũng có thể làm xáo trộn lòng sông và tạo ra những đoạn cong nhỏ. Những đoạn cong này dần mở rộng. Nếu nhiều khúc uốn nằm gần nhau, dòng nước có thể xói lở mạnh, tạo thành các bãi đất thấp hoặc vùng ngập nước ven sông.
