Tại sao khi bay qua những đám mây tích điện, máy bay không bị sét đánh trúng?

Trong những ngày mưa to gió lớn, máy bay gặp các đám mây tích điện là tình huống nguy hiểm. Tuy nhiên, sự nguy hiểm ấy không giống như nhiều người tưởng, tức là sét đánh trực tiếp làm hành khách bị thương. Hiện tượng phóng điện vào máy bay có thể xảy ra, nhưng thường chỉ để lại những vết nhỏ trên vỏ máy bay mà không làm hại phi công và hành khách bên trong.

Sét vẫn có thể gây nguy hiểm cho máy bay, chẳng hạn làm ảnh hưởng động cơ hoặc gây cháy nhiên liệu trong những trường hợp đặc biệt. Nhưng vì sao dòng điện mạnh do sét tạo ra lại không xuyên qua máy bay và làm người bên trong bị thương?

Ta có thể hình dung qua một thí nghiệm. Đặt một thùng kim loại lên giá cách điện, bên trong đặt một con chuột nhỏ. Sau đó nối một cực của máy phát điện với thùng, cực còn lại nối với quả cầu kim loại có cán cách điện. Khi máy phát chạy và quả cầu tiến gần thành thùng, giữa quả cầu và thùng xuất hiện tia lửa điện nhỏ. Nhưng con chuột bên trong vẫn không hề hấn gì.

Nguyên nhân là khi điện tích trên vật chứa kim loại đạt trạng thái cân bằng, điện tích chủ yếu tập trung ở bề mặt ngoài. Không gian bên trong lớp kim loại hầu như không chịu ảnh hưởng của điện trường bên ngoài. Hiện tượng này gọi là màn chắn tĩnh điện.

Vỏ máy bay giống như một màn chắn tĩnh điện rất tốt. Vì vậy, dòng điện cao áp do sét sinh ra chủ yếu đi trên bề mặt kim loại bên ngoài, không xuyên vào khoang bên trong. Nhờ đó, hành khách trên máy bay thường không phải lo bị sét đánh trực tiếp.