Tại sao bác sỹ có thể chẩn đoán được bệnh qua tai nghe?

Khi đi khám bệnh, bác sĩ thường dùng ống nghe áp vào ngực hoặc lưng người bệnh để nghe. Vậy bác sĩ đang nghe điều gì?

Nếu quan sát kỹ, bạn sẽ thấy phần áp vào cơ thể có dạng hộp tròn, bên ngoài phủ một lớp màng kim loại mỏng. Phần này nối với ống cao su, đầu còn lại là hai gọng kim loại đặt vào tai bác sĩ. Cấu tạo ấy được thiết kế để truyền âm thanh bên trong cơ thể rõ hơn.

Khi mắc bệnh, các cơ quan trong cơ thể có thể tạo ra những âm thanh khác thường. Chẳng hạn, phổi có tạp âm, tim đập không đều, hoặc trong khoang ngực, khoang bụng có tích dịch. Nhờ tai nghe, bác sĩ có thể nghe được những thay đổi này để hỗ trợ chẩn đoán.

Thời kỳ đầu, bác sĩ thường áp trực tiếp tai lên cơ thể bệnh nhân để nghe khám. Cách này vừa không vệ sinh, vừa không cho hiệu quả cao. Về sau, ống nghe được phát minh để khắc phục những hạn chế ấy.

Có một câu chuyện kể về nguồn gốc của ống nghe. Một bác sĩ tình cờ thấy vài đứa trẻ đặt một khúc gỗ rỗng lên ghế dài rồi áp tai vào đó để nghe. Ông thử bắt chước và nhận ra âm thanh truyền qua ống trở nên rõ hơn. Từ đó, ông dùng một ống gỗ nhỏ làm dụng cụ nghe khám. Sau này, ống nghe được cải tiến bằng vật liệu kim loại.

Vì sao ống nghe thường dùng kim loại? Chúng ta biết rằng âm thanh truyền trong chất rắn hiệu quả hơn trong không khí. Nhờ đó, tai nghe bằng kim loại giúp bác sĩ nghe rõ hơn âm thanh phát ra từ các bộ phận bên trong cơ thể, từ đó đưa ra nhận định chính xác hơn.

Cũng theo nguyên lý này, trong nhà máy, thợ lành nghề đôi khi đặt tuốc-nơ-vít lên máy đang chạy rồi áp tai vào cán tuốc-nơ-vít để nghe. Dựa vào tiếng máy, họ có thể phán đoán máy móc có hoạt động bình thường hay không.