Vì sao lại có loại giấy đốt không cháy?

Người ta thường nói “dễ cháy như giấy” để chỉ tính bắt lửa rất nhanh của giấy. Khi gặp lửa, giấy thông thường sẽ bị thiêu cháy.

Thế nhưng cũng có những loại giấy có tính năng đặc biệt: đem đốt cũng không cháy bùng mà chỉ lụi dần. Thậm chí có loại giấy khi trùm lên lò lửa đang cháy rừng rực, sờ tay vào vẫn không thấy nóng và không bị bỏng. Nếu đặt một bình nước lên loại giấy này và đun mãi, nước cũng không sôi. Đó là loại giấy chịu lửa, đồng thời cách nhiệt, có thể dùng làm tấm bìa chống cháy.

Nguyên liệu sản xuất giấy thông thường là các loại sợi thực vật. Sợi thực vật là hợp chất hữu cơ nên rất dễ cháy. Còn giấy chịu lửa được sản xuất từ sợi amiăng hoặc sợi thủy tinh. Thành phần chủ yếu của sợi thủy tinh là silic đioxit, một hợp chất không cháy. Tấm bìa cách nhiệt được sản xuất bằng ziriconi và ziriconi đioxit. Các loại sợi này có điểm nóng chảy rất cao, nên lửa không thể đốt cháy chúng. Nói chung, giấy sản xuất từ 100% silic đioxit có thể chịu nhiệt độ cao 500 - 700°C; dùng ziriconi silicat có thể chịu 1200 - 1300°C; còn nếu dùng ziriconi đioxit, giấy có thể chịu đến 2500°C. Cùng với sự phát triển của kỹ thuật hàng không vũ trụ, các loại giấy này được dùng trong tên lửa, vệ tinh nhân tạo và tàu vũ trụ để chế tạo các hệ thống cách nhiệt nhiều lớp, tách nguồn nhiệt khỏi vật liệu dễ cháy.

Ngoài ra, nếu tẩm giấy thường bằng các muối photphat hoặc halogenua, cũng có thể tạo được giấy cách nhiệt. Người ta ngâm giấy hoặc bìa thường vào dung dịch chất cách nhiệt, chẳng hạn muối photphat hoặc halogenua, rồi sấy khô để thu được vật liệu có tác dụng phòng hỏa. Khi xử lý giấy bằng dung dịch este polyphotphoric, gặp lửa giấy sẽ hình thành thể thủy tinh và không bị cháy. Loại giấy được xử lý bằng chất phòng hỏa có thể dùng để dán tường, vừa chống cháy vừa cách nhiệt.

Giấy viết thông thường nếu được xử lý bằng chất phòng hỏa cũng có thể dùng để in các văn kiện lưu trữ, nhằm tránh việc tài liệu bị cháy mất khi chẳng may tiếp xúc với lửa.