Hạt lựu của người Do Thái
Tại một vương quốc nọ, có một cộng đồng người Do Thái nhỏ bé sinh sống, vốn có nguồn gốc từ Giê-ru-sa-lem. Nhà vua và các cận thần luôn tỏ ra bất đắc dĩ khi để họ trú ngụ nên chỉ dành cho họ khu nhà tồi tàn ở ngoại vi thủ đô. Những người dân khốn khổ ấy chỉ được làm các công việc thấp hèn với đồng lương ít ỏi, khiến cuộc sống luôn chìm trong cảnh nghèo túng.
Trong số họ, có một người đàn ông bất hạnh hơn cả. Từ sáng sớm đến tối mịt, ông phải nai lưng gánh nước thuê, đổi lấy mấy xu tiền công chỉ vừa đủ mua một chiếc bánh mì. Gia đình ông đông con, khi chia bánh ra, mỗi người chỉ được vài mẩu nhỏ. Người cha đã cố gắng làm việc sớm hơn, về muộn hơn nhưng cái đói vẫn bám rễ chắc trong nhà. Tuyệt vọng trước sự khốn quẫn, ông ra chợ, đứng lẫn vào đám đông rồi lén lấy trộm một chiếc bánh mì. Nhưng vận đen không buông tha ông, người bán hàng nhận ra ngay và ông bị bắt giữ. Quân lính giải ông đến trước giá treo cổ sau khi các nhân chứng xác nhận sự việc.
Trước lúc hành hình, lính canh hỏi:
– Ông có muốn nói ra nguyện vọng cuối cùng của mình không?
Người cha buồn rầu trả lời:
– Tôi còn gì để nói nữa đâu? Một lát nữa tôi đã về với Chúa rồi. Tôi chỉ tiếc phải mang theo một điều bí mật mà không ai biết. Nếu nhà vua muốn thử xem điều ấy là gì, chắc chắn Người sẽ thấy nó vô cùng giá trị.
Nghe thấy vậy, quân lính tạm dừng lại và đưa ông đến gặp nhà vua. Họ nghĩ rằng biết đâu điều bí mật này lại có ích cho vương quốc.
Khi nghe kể về sự việc, nhà vua ra lệnh cho triều thần lui ra rồi bảo kẻ tử tù:
– Bây giờ chỉ còn ta với nhà ngươi. Hãy nói đi!
Người Do Thái cúi đầu cung kính:
– Tâu bệ hạ hùng cường, tôi biết cách gieo một hạt lựu mà chỉ trong một đêm nó sẽ biến thành cây ra quả. Bí mật này được tổ tiên tôi truyền lại. Nếu Người cho phép, tôi xin trình diễn khả năng đó.
Vốn là người tò mò trước những phép lạ, nhà vua ra lệnh chuẩn bị cho buổi gieo hạt vào ngày hôm sau.
Đúng giờ hẹn, cả triều thần tập trung trong vườn thượng uyển. Người đàn ông đào một cái lỗ nhỏ, cầm hạt giống trong tay rồi nói:
– Hạt lựu này sẽ mọc lên cây ngay sáng mai, nhưng với một điều kiện: nó phải được gieo bởi một người chưa bao giờ lấy trộm bất cứ thứ gì. Bản thân tôi là kẻ trộm, tôi không thể trồng. Xin bệ hạ chọn cho một người khác để ngày mai chúng ta có được những quả lựu xanh tươi.
Nhà vua quay sang phía viên cận thần tin cẩn nhất và ra lệnh cho lão gieo hạt. Sáng sớm hôm sau, nhà vua sốt ruột chạy đến vườn, nhưng tới nơi chỉ thấy cái lỗ đất vẫn trống trơn, chẳng có dấu vết của mầm cây nào. Nhà vua nổi giận lôi đình, sai lính dẫn người Do Thái đến và mắng:
– Trò đùa của ngươi phải trả giá đắt đây! Ngươi dám lừa gạt ta sao?
Người tử tù thản nhiên đáp:
– Tôi không hề lừa dối. Nếu cây lựu không mọc, hiển nhiên là vì người gieo hạt không đủ điều kiện. Nhất định vị cận thần này đã từng lấy trộm vật gì đó.
Nhà vua nhìn thẳng vào viên cận thần gặng hỏi. Đỏ mặt vì xấu hổ, lão ấp úng thú nhận:
– Tâu bệ hạ, người này nói đúng ạ. Cách đây nhiều năm, thần đã lén nhặt chiếc nhẫn của bệ hạ khi nó rơi xuống thảm. Xin bệ hạ tha tội, thần xin trả lại ngay đây ạ!
Nhà vua bực bội, sai viên cận thần thứ hai gieo hạt. Nhưng chứng kiến cảnh vừa rồi, lão này cũng run rẩy thú nhận rằng trong những năm trông coi kho báu, lão đã không kiềm lòng được mà giữ lại một viên ngọc quý.
Cơn giận bốc lên, nhà vua định gọi thêm người khác thì kẻ tử tù lên tiếng:
– Tâu bệ hạ, không cần tìm ai khác nữa đâu. Bệ hạ hãy tự tay gieo hạt thì hơn.
Không khí bỗng trở nên im lặng lạ thường. Sau một hồi ngần ngại, nhà vua cũng thở dài thừa nhận:
– Ta cũng có điều đáng chê trách. Lúc còn bé, ta đã lấy trộm của mẫu hậu một chiếc trâm cài khảm ngọc quý.
Lúc này, người Do Thái mới ôn tồn tâu:
– Tâu bệ hạ cao minh, Người thấy đấy, từ bệ hạ đến các quan lại trong triều đều là những người giàu sang, chẳng thiếu thứ gì, vậy mà ai cũng có lần lấy trộm. Trong khi đó, thần là kẻ nghèo khổ làm lụng không đủ nuôi con, chỉ lấy một chiếc bánh mì để cứu đói mà lại phải chịu án tử hình ư?
Nhà vua nghe xong bỗng mỉm cười và phán:
– Ngươi nói phải lắm! Ta thấy điều bí mật lớn nhất của ngươi chính là sự khôn ngoan. Vì lòng can đảm và trí tuệ ấy, ta tha tội cho ngươi.
Nhà vua ra lệnh tặng cho người Do Thái rất nhiều vàng bạc và ban cho ông một cửa hiệu làm bánh lớn. Từ đó về sau, gia đình ông và cộng đồng của ông không còn phải sống trong cảnh đói khổ nữa.
