Vì sao lớp chống tạo màng mờ trên kính đeo mắt lại chống được sự tạo màng mờ?

Vào mùa đông, khi đeo kính bước từ ngoài trời vào phòng ấm, trên tròng kính lập tức hình thành lớp màng mờ như màng sương. Nếu bôi lên đôi mắt kính một lớp chống mờ thì có đưa kính vào nồi nước đang bốc hơi mờ mịt trên tròng kính cũng không hề có lớp màng sương mờ.
Để hiểu rõ nguyên nhân, ta cần biết tại sao trên tròng kính lại dễ tạo thành màng sương mờ. Nguyên nhân chính là bề mặt tròng kính thuộc loại bề mặt không ưa nước, cũng như dầu và nước là hai vật liệu không thể hòa lẫn vào nhau. Trong hóa học người ta gọi đó là bề mặt có tính kỵ nước. Do đó khi hơi nước gặp bề mặt mắt kính sẽ ngưng lại thành các giọt nước nhỏ li ti. Các giọt nước nhỏ li ti này gặp bề mặt kỵ nước sẽ không lan toả để tạo được lớp màng nước mỏng mà vẫn giữ dạng lớp hạt nước li ti. Trên thực tế các giọt nước nhỏ này vẫn trong suốt có tác dụng gây hiện tượng khúc xạ, phản xạ các tia sáng, làm cho các chùm tia sáng vốn song song trở thành các tia có hướng hỗn loạn. Cho nên khi mắt bạn như bị một lớp màng sương che chắn thì sẽ không nhìn rõ mọi vật trước mắt. Hình ảnh mọi vật trở nên mơ hồ.
Nếu bề mặt các mắt kính lại có tính chất như bề mặt bằng gỗ, bằng giấy thì các giọt nước sẽ nhanh chóng lan đi khắp nơi, và các giọt nước sẽ lan ra nhanh tạo thành màng nước mỏng và lúc bấy giờ qua mắt kính vẫn nhìn rõ mọi vật.
Lớp chống mờ trên mắt kính là dung dịch nước của các chất có tính ưa nước. Có nhiều loại hợp chất có tính chất như vậy. Ví dụ dung dịch methyl cellulose 0,25%, đó là hồ tổng hợp, dung dịch 0,05% polyvinyl alcohol (PVA) cũng có tính ưa nước mạnh. Các loại hợp chất trên thường dùng để làm phụ gia cho vật liệu quét tường. Trong phân tử các hợp chất này có nhiều nhóm có tính ưa nước, ví dụ có nhóm hydroxyl là nhóm hết sức ưa nước. Nếu bôi lên mắt kính một lớp dung dịch các hợp chất này để chống việc tạo màng mờ đã không làm ảnh hưởng đến tính trong suốt của đôi mắt kính mà lại làm cho bề mặt mắt kính từ chỗ có tính kỵ nước trở thành ưa nước.
Ngoài các chất chống tạo màng mờ, người ta có thể dùng phương pháp rất đơn giản khác: Bôi lên mắt kính dung dịch nước xà phòng loãng hoặc dung dịch bột giặt loãng cũng có tác dụng chống việc tạo màng mờ.
Đương nhiên, các dung dịch này dễ khô nên khó duy trì tính chống màng mờ lâu dài.