Chỉ máy bay trực thăng mới có thể cất cánh và hạ cánh thẳng đứng?
Ưu điểm nổi bật nhất của máy bay trực thăng đương nhiên là không cần đường băng để lấy đà khi cất cánh. Nó thông qua cánh quạt quay với tốc độ nhanh ở trên lưng để tạo ra lực nâng đủ lớn, giúp máy bay có thể cất cánh và hạ cánh thẳng đứng. Đây là điều mà nhiều loại máy bay khác không thể thực hiện được. Tuy nhiên, trong đại gia đình máy bay phản lực đồ sộ, còn có một loại máy bay hầu như không cần đường băng cũng có thể cất cánh và hạ cánh. Đó là máy bay cất hạ cánh thẳng đứng cự ly ngắn, tiêu biểu là máy bay chiến đấu kiểu “Diều hâu”.
Động cơ của máy bay kiểu “Diều hâu” rất đặc biệt, nó có bốn lỗ phụt khí, nhìn lên tương tự như một chiếc áo liền quần. Lỗ phụt khí của động cơ đặt ở bên cạnh thân máy bay và có thể chuyển động linh hoạt.
Khi máy bay sắp cất cánh, lỗ phụt khí quay đối diện với mặt đất. Động cơ phụt ra luồng khí cao tốc, giống như bốn cột trụ cực khỏe, nâng máy bay lên không trung. Khi máy bay lên đến một độ cao nhất định, lỗ phụt quay ra phía sau, lực đẩy của luồng khí sinh ra sẽ làm máy bay bay về phía trước với tốc độ cao. Khi máy bay sắp hạ cánh, người lái có thể điều chỉnh một lần nữa để lỗ phụt khí quay thẳng góc về phía mặt đất. Đồng thời với việc mất đi lực đẩy tiến lên, máy bay bắt đầu hạ xuống, trọng lượng của nó được đỡ bởi luồng khí phụt thẳng góc với mặt đất.
Khi lượng khí phụt ra nhỏ dần, máy bay sẽ từ từ hạ cánh thẳng góc xuống mặt đất. Trong quá trình bay, người lái chỉ cần điều chỉnh góc độ của lỗ phụt khí là có thể dễ dàng thay đổi tư thế bay của máy bay. Máy bay “Diều hâu” cũng có thể cất cánh với một quãng chạy lấy đà rất ngắn trên đường băng. Nó có khả năng cất hạ cánh thẳng đứng cự ly ngắn, rất thích hợp ở các đảo nhỏ hẹp và trên tàu sân bay. Nói chung, máy bay “Diều hâu” không cần đường băng, chỉ cần một khoảng đất trống diện tích 35 x 35 m là được, vì vậy nó rất thực dụng về mặt quân sự.
Máy bay “Diều hâu” ra đời từ những năm 70 của thế kỷ XX. Về sau, qua nhiều lần cải tiến, nó đã được trang bị cho hạm đội hải quân và trở thành một loại máy bay hải quân đa dạng, ưu tú.
