Tại sao máy bay khi cất cánh, hạ cánh và khi bay đều phải điều khiển bằng rađa?
Sân bay thường được gọi là “cảng hàng không”, đó là một đầu mối giao thông vô cùng nhộn nhịp, mỗi ngày đều có nhiều máy bay cất cánh và hạ cánh.
Tuy sân bay rất lớn, nhưng vì tốc độ máy bay rất nhanh, để tránh máy bay va chạm vào nhau, nhân viên điều hành bay cần kịp thời nắm vững vị trí, tốc độ và hướng bay của tất cả máy bay trong phạm vi vài trăm kilômet trên không phận sân bay. Sau đó, họ mới có thể đưa ra những chỉ thị chuẩn xác cho các máy bay, lệnh cho chiếc nào cất cánh và hạ cánh trước, chiếc nào cất cánh và hạ cánh sau.
Muốn hoàn thành công việc điều hành vất vả và tinh tế đó, radar là một công cụ không thể thiếu. Trên sân bay có lắp đặt radar, nhân viên điều hành bay có thể từ màn hình radar nhìn thấy rõ toàn bộ tình hình trong phạm vi hàng trăm kilômet trên không phận sân bay, để tiến hành điều khiển đường bay trên không.
Trên màn hình radar, có thể hiển thị trước một quỹ đạo hạ cánh lý tưởng cho máy bay. Trong quá trình máy bay hạ cánh, radar liên tục đo vị trí của máy bay và thông qua điện thoại vô tuyến để hướng dẫn người lái bay theo đường bay chính xác, cho đến khi hạ cánh xuống đường băng.
Không những phải dùng radar để điều khiển khi máy bay cất cánh và hạ cánh, mà trong quá trình bay cũng phải dùng đến radar. Thông thường, các máy bay dân dụng đều phải bay theo đường bay đã quy định trước. Khi trời tối, bầu trời nhiều mây mù, hoặc người hoa tiêu không thuộc đường bay, phải dùng radar để dẫn đường. Trên máy bay có lắp một bộ radar, ăngten hướng xuống mặt đất; trên màn hình sẽ hiển thị một “bản đồ radar”. Người hoa tiêu thông qua bản đồ radar và thường xuyên theo dõi thì có thể biết được vị trí của máy bay, bảo đảm cho máy bay bay theo lộ trình chính xác.
Trong quá trình bay, người lái còn phải luôn nắm vững độ cao của máy bay so với mặt đất, do đó trên máy bay còn lắp một radar đo độ cao. Nhờ vậy, khi bay trên biển, có thể biết được độ cao cách mặt biển bao nhiêu; khi bay trên đồng bằng, có thể biết được độ cao cách mặt đất; khi bay trên vùng núi non trùng điệp, có thể biết được chiều cao cách các ngọn núi. Trên một số máy bay quân sự dùng để ngăn ngừa sự đột kích ở tầm thấp, còn phải lắp một loại “radar phòng va chạm”. Khi máy bay bay thấp với tốc độ cao, nó có thể kịp thời nhắc nhở người lái tránh núi cao và các công trình kiến trúc lớn.
