Vì sao gọi phích nước nóng là không chính xác?
Chúng ta thường quen gọi phích giữ nhiệt là phích nước nóng, vì trong gia đình thường đổ nước sôi vào phích để giữ nóng. Nước sôi trong phích có thể duy trì nhiệt độ cao trong một thời gian khá dài. Nhưng thật ra, gọi nó là phích nước nóng chưa thật chính xác.
Tên ban đầu của phích giữ nhiệt là phích Dewar, theo tên nhà khoa học Dewar. Khi được phát minh, nó không dùng để đựng nước nóng mà dùng để đựng các loại khí hóa lỏng có nhiệt độ rất thấp. Vì thế, gọi là phích giữ nhiệt mới phù hợp hơn. Dù đựng nước nóng hay chất lỏng lạnh, nó đều giúp duy trì nhiệt độ của chất lỏng trong thời gian tương đối dài.
Vì sao phích giữ nhiệt có thể giữ ấm? Chủ yếu là nhờ cấu tạo đặc biệt của ruột phích. Ruột phích gồm hai lớp thủy tinh mỏng, khoảng giữa hai lớp được hút gần hết không khí để tạo chân không; bên trong còn được tráng một lớp bạc mỏng. Miệng phích nhỏ và có nút đậy kín.
Nếu để một cốc nước nóng ngoài không khí, nước sẽ nguội nhanh vì nhiệt lượng bị truyền đi bằng dẫn nhiệt, đối lưu và bức xạ. Khi nước được đựng trong phích, đường đối lưu bị hạn chế: miệng phích nhỏ và được nút kín, không khí nóng bên trong khó thoát ra, không khí lạnh bên ngoài cũng khó lọt vào.
Nếu giữa hai lớp thủy tinh còn không khí, nhiệt vẫn có thể truyền từ lớp trong ra lớp ngoài. Nhưng khoảng giữa hai lớp là chân không, không khí rất loãng nên đường truyền nhiệt gần như bị cắt đứt. Còn bức xạ nhiệt thì bị lớp bạc mỏng phản xạ trở lại, nhờ vậy nhiệt lượng mất đi rất ít.
Do cả ba con đường truyền nhiệt đều được hạn chế, phích giữ nhiệt mới có thể giữ nhiệt tốt. Ngày nay, phích không chỉ dùng để đựng nước nóng mà còn có thể giữ lạnh, chẳng hạn dùng để đựng kem khi đi chơi. Vì vậy, gọi là phích giữ nhiệt sẽ chính xác hơn gọi là phích nước nóng.
