Vì sao có thể phóng vệ tinh từ máy bay?

Phóng vệ tinh chủ yếu vẫn dùng tên lửa phóng từ mặt đất. Tuy nhiên, mấy năm gần đây người ta cũng bắt đầu dùng máy bay để phóng vệ tinh, tức dùng máy bay đưa tên lửa loại nhỏ và vệ tinh lên một độ cao nhất định, sau đó khởi động tên lửa để đưa vệ tinh vào quỹ đạo đã định.

Phóng vệ tinh từ trên không có nhiều ưu điểm. Trước hết là chi phí thấp, tối đa chỉ bằng khoảng 2/3 chi phí phóng từ mặt đất. Nguyên nhân là tên lửa phóng từ trên không đã nhận được một phần tốc độ ban đầu và độ cao nhờ máy bay, do đó tiết kiệm được nhiều nhiên liệu quý. Thứ hai, thời gian chuẩn bị phóng ngắn hơn. Một tên lửa nhỏ chỉ cần vài kỹ thuật viên chuẩn bị trong vài tuần. Thứ ba, phóng vệ tinh trên không không cần một bệ phóng mặt đất với đầy đủ thiết bị, cũng ít bị ràng buộc bởi “cửa sổ phóng” và việc bảo dưỡng, sửa chữa thiết bị mặt đất. Nó có thể cất cánh từ một sân bay nào đó trên thế giới bất cứ lúc nào, đồng thời khách hàng có thể linh hoạt lựa chọn quỹ đạo cho vệ tinh của mình.

Ngày 5 tháng 4 năm 1990, Mỹ dùng máy bay hạng nặng “B-52” mang tên lửa “Chòm Phi Mã” phóng hai vệ tinh nhỏ vào quỹ đạo, mở đầu cho phương pháp dùng máy bay phóng vệ tinh.

Tất nhiên, phóng vệ tinh từ trên không cũng có hạn chế. Chủ yếu là vệ tinh không được quá nặng và quỹ đạo không được quá cao, vì bị giới hạn bởi năng lực vận tải và độ cao bay của máy bay. Nếu dùng máy bay vũ trụ, hai nhược điểm này có thể được bổ cứu.

Các nhà khoa học dự đoán trong vòng 20 năm tới, toàn thế giới sẽ có nhu cầu phóng hàng nghìn vệ tinh, trong đó đa số là vệ tinh nhỏ bay gần mặt đất, khối lượng chỉ vài trăm kg, thậm chí vài chục kg.

Những vệ tinh này có tính năng tốt, giá thành thấp, là lực lượng chủ lực trong gia đình vệ tinh. Rõ ràng, phương thức phóng vệ tinh từ trên không sẽ chiếm một vị trí đáng kể trên thị trường phóng vệ tinh trong tương lai.