Vì sao mặt những tấm phù điêu đá cẩm thạch ở Cố Cung lại xuất hiện vết rạn?

Trong sân Bảo tàng Cố Cung ở Bắc Kinh có rất nhiều bức phù điêu bằng đá cẩm thạch và đá bạch ngọc. Chúng biểu trưng cho tinh hoa kiến trúc cổ Trung Quốc, là niềm tự hào của dân tộc Trung Hoa. Nhưng mấy chục năm gần đây, những bức phù điêu rất tinh tế này bắt đầu mờ đi, trên các nét điêu khắc đã xuất hiện những vết rạn đen.

Thực tế là trên thế giới có rất nhiều công trình kiến trúc nổi tiếng cũng xuất hiện hiện tượng tương tự.

Đền Taj Mahal của Ấn Độ được xây dựng vào thế kỉ XVII, là cung điện do hoàng đế Môgôn Shàh Jahàn, gốc Ba Tư, xây để kỉ niệm người vợ yêu Mumtaz Mahal. Toàn bộ cung điện đều dùng đá cẩm thạch, đẹp đẽ, tinh khiết và độc nhất vô nhị trên thế giới. Nhưng 20 năm gần đây, những phiến đá trắng tinh khiết này bắt đầu chuyển sang màu vàng.

Thành cổ Aten đã có hơn 2.000 năm lịch sử, hầu như được xây dựng hoàn toàn bằng đá cẩm thạch trắng. Ngày nay, những bức phù điêu đẹp đẽ và sắc nét này đã bị biến dạng, các nét mờ nhạt, mất hẳn vẻ đẹp trước đây.

Tượng nữ thần Tự Do sừng sững ở New York, Mỹ, là tượng đài kỉ niệm do người Pháp tặng năm 1886, đến nay đã có lịch sử hơn 100 năm. Lớp da của tượng làm bằng đồng, thân tượng gồm giá đỡ bằng thép. Gần đây, thân tượng đã kém vẻ đẹp, nhiều chỗ còn phát sinh vết nứt gãy.

Ngoài ra, các kiến trúc cổ ở Venizơ của Italia, kiến trúc cổ ở Manchester của Anh và các tượng đài ở Đức cũng bị hoen gỉ rất nghiêm trọng. “Hung thủ” tạo nên những hiện tượng này là mưa axit trong mấy chục năm gần đây. Xung quanh các công trình kiến trúc này, người ta xây dựng nhiều nhà máy dùng than đá hoặc dầu mỏ làm nhiên liệu, hằng ngày thải vào không khí một lượng lớn khí sunfua. Chúng kết hợp với hơi nước trong không khí tạo nên mưa axit. Vì trong đá cẩm thạch, đá hoa cương có chứa cacbonat canxi, chất này phản ứng hóa học với nước mưa axit, nên các công trình kiến trúc dần dần bị bong lở, phá hoại. Những giọt mưa axit li ti được đồng hoặc thép trên công trình kiến trúc hấp thụ, khiến chúng phát sinh phản ứng điện hóa và trở nên hoen gỉ. Kết quả là bề mặt công trình bong ra từng mảng, đinh tán lỏng ra, chân tượng bị gãy.

Mưa axit đã gây tổn hại cho các công trình kiến trúc cổ, điều đó khiến mọi người phải quan tâm. Muốn giảm mưa axit và bảo vệ di tích cổ thì phải giảm đốt than đá, dầu mỏ, đồng thời ra sức tìm kiếm và sử dụng những nguồn năng lượng mới sạch hơn.

Từ khoá: Mưa axit.