Thế nào là sao hồng ngoại?

Trong nhiều thế kỷ, con người quen quan sát các vì sao bằng mắt thường hoặc qua kính viễn vọng.

Về mặt khoa học, đó là cách quan sát thiên thể bằng ánh sáng nhìn thấy. Nguyên nhân là mắt người chỉ nhận biết được ánh sáng trong phạm vi bước sóng nhìn thấy; đối với các loại sóng điện từ khác, chúng ta phải dùng máy móc để quan sát.

Nếu một thiên thể có nhiệt độ thấp dưới 4000 °C, ánh sáng nó phát ra thường đỏ và tối. Điều đó giống như một thanh thép vừa bắt đầu được nung nóng: ban đầu nó chưa phát sáng rõ mà chủ yếu tỏa nhiệt. Khi nhiệt độ tăng, nó dần đỏ lên; nhiệt độ càng cao thì màu sắc chuyển thành trắng sáng, trong ánh sáng trắng còn có ánh xanh. Khi nguội trở lại, nó lại dần biến đỏ và cuối cùng mất đi độ sáng.

Tất cả các hằng tinh trong quá trình ra đời hoặc khi đã bước vào tuổi suy lão sắp tàn đều giống như thanh thép mới nung nóng hoặc đang nguội đi. Ánh sáng đỏ ảm đạm mà chúng phát ra là tia hồng ngoại. Những thiên thể nằm sâu trong vũ trụ và hầu như không phát ra ánh sáng nhìn thấy như vậy được gọi là sao hồng ngoại.

Cũng có một số ngôi sao bị lớp bụi và mây mù dày đặc giữa các sao bao bọc, khiến ngôi sao vốn nóng và sáng bị che lấp, trở nên vừa đỏ vừa tối. Có lớp bụi thậm chí che kín hoàn toàn ánh sáng, hấp thu gần hết nhiệt lượng của ngôi sao bên trong, rồi bản thân lớp bụi lại phát ra tia hồng ngoại. Những ngôi sao bị lớp bụi như vậy bao quanh cũng được gọi là sao hồng ngoại.

Đáng tiếc là Trái Đất của chúng ta cũng bị tầng khí quyển bao bọc, điều này cản trở các nhà thiên văn nghiên cứu nhiều thiên thể. Tầng khí quyển hấp thu một lượng lớn tia hồng ngoại. Vì thế, muốn quan sát các sao hồng ngoại, người ta phải đưa thiết bị lên máy bay, khinh khí cầu, tên lửa hoặc vệ tinh nhân tạo, vượt ra ngoài tầng khí quyển để tiến hành quan sát.