Sao siêu mới bùng nổ có ảnh hưởng đến Trái Đất không?

Ngày 24 tháng 2 năm 1987, một số nhà khoa học thuộc Đại học Toronto, Canađa, lần đầu tiên phát hiện trong tinh vân Magellan lớn ở tận cùng bầu trời phía nam có một ngôi sao sáng cấp 5, trước đó chưa từng thấy. Phát hiện mới này nhanh chóng gây hứng thú cho nhiều nhà thiên văn. Người ta đồng loạt hướng kính viễn vọng về phía ngôi sao ấy và nhận thấy độ sáng của nó tăng rất nhanh. Hai ngày sau, nó từ sao cấp 5 biến thành sao cấp 4. Rõ ràng đây là một sao siêu mới đang bùng nổ.

Sao siêu mới là biểu hiện của hằng tinh khi đi đến giai đoạn cuối. Khi bùng nổ, nó bắn ra một lượng lớn vật chất vào không gian vũ trụ xung quanh và phát ra các tia bức xạ năng lượng cao, khiến nó trở thành nguồn bức xạ trong vũ trụ suốt một thời gian dài. Theo tính toán, độ sáng khi đó của nó gấp từ mấy triệu đến mấy tỉ lần Mặt Trời, còn năng lượng phóng thích ra tương đương hàng triệu tỉ đến tỉ tỉ năng lượng mà Mặt Trời phát ra.

Uy lực của Mặt Trời thì ai cũng biết. Vì vậy, bạn hoàn toàn có thể hình dung nếu thay Mặt Trời bằng một sao siêu mới, Trái Đất sẽ phải chịu tai họa khủng khiếp đến mức nào. May mắn là các vụ bùng nổ sao siêu mới đã biết đều ở rất xa chúng ta, ít nhất cũng cách 1600 năm ánh sáng. Với khoảng cách xa như vậy, uy lực của chúng đã suy giảm rất nhiều. Dù vậy, người ta vẫn cho rằng bùng nổ sao siêu mới có thể gây ảnh hưởng nhất định đến những biến đổi trên Trái Đất.

Một số nhà nghiên cứu từng chỉ ra rằng bùng nổ sao siêu mới có thể liên quan đến thảm họa diệt chủng của nhiều sinh vật cổ đại. Vì sao siêu mới phóng ra lượng lớn tia vũ trụ, dù ở rất xa vẫn có thể đến Trái Đất. Những tia này có thể làm tầng ôzôn của Trái Đất biến đổi, khiến tia tử ngoại và bức xạ Mặt Trời gây hại mạnh hơn đối với sinh vật, thậm chí dẫn đến cái chết hàng loạt. Ngoài ra, sự biến đổi mạnh của tia vũ trụ còn có thể làm khí hậu như nhiệt độ, lượng mưa, lượng mây trở nên khác thường, kéo theo hạn hán, lũ lụt và bệnh tật. Sự gia tăng mạnh các tia năng lượng cao trong vũ trụ cũng có thể ảnh hưởng tới từ trường Trái Đất, khiến từ trường biến đổi dữ dội và kéo dài; điều này không chỉ tác động đến đời sống bình thường của sinh vật mà còn có thể liên quan tới động đất, v.v...

Tóm lại, nếu một sao siêu mới bùng nổ ở khoảng cách không quá xa Trái Đất, nó sẽ gây ảnh hưởng đến hành tinh của chúng ta. Vấn đề là mức độ ảnh hưởng đến đâu và cơ chế cụ thể như thế nào thì cho đến nay vẫn chưa được làm sáng tỏ hoàn toàn.