Tại sao máy tính lại coi là bộ não điện tử?

Trong cuộc đấu tranh với tự nhiên, loài người đã dần sáng tạo ra đủ loại công cụ và khí giới. Những công cụ và thiết bị ấy thực chất là sự kéo dài của các cơ quan trong cơ thể con người. Ví dụ, cái cuốc, cái xẻng, cái búa, cái kìm, máy tiện, cần trục, máy ủi đất là sự kéo dài chức năng của tay. Nhờ chúng, ta có thể thay đổi vị trí và hình dạng của vật thể. Ô tô, tàu hỏa, xe đạp, tàu thuyền, máy bay, phi thuyền vũ trụ là sự kéo dài chức năng của chân, giúp con người di chuyển tiện lợi và nhanh chóng. Kính phóng đại, kính hiển vi điện tử, fax, máy quét là sự kéo dài chức năng của mắt, giúp ta quan sát những vật thể nhỏ bé hoặc xa xăm. Điện thoại, máy thu thanh, dàn Hi-Fi có thể xem là sự kéo dài chức năng của tai, giúp ta nghe được âm thanh từ xa.

Vậy có công cụ hay thiết bị nào có thể kéo dài bộ não của con người không? Có, đó chính là máy tính điện tử.

Máy tính điện tử có chức năng tính toán, có thể thay bộ não con người hoàn thành những công việc tính toán phức tạp một cách nhanh chóng và chính xác. Bạn chắc đã quen thuộc với số π. Số π là một số vô tỉ, có thể tính ra theo những quy tắc nhất định. Suốt mấy nghìn năm, nhiều nhà toán học vĩ đại đã hao tốn tâm sức cả đời để tính số π ngày càng chính xác. Thế kỷ XIX, William Shanks đã dùng 30 năm để tính giá trị số π đến chữ số thập phân thứ 707, đưa việc tính π lên một trình độ mới.

Thế nhưng, từ năm 1946, khi máy tính điện tử đầu tiên ENIAC ra đời, bài toán khó về tính số π nhanh chóng được giải quyết. Năm 1949, có người dùng ENIAC tính số π; chỉ cần 70 giờ đã tính đến chữ số thập phân thứ 2037.

Khi so sánh với kết quả tính toán của William Shanks, người ta phát hiện chữ số thập phân thứ 528 trong kết quả của ông bị sai. Sai lầm này khiến những chữ số phía sau đều không còn đúng, nghĩa là hơn 10 năm tính toán quý giá của ông gần như bị mất đi. Máy tính điện tử không chỉ dùng để tính toán mà còn có khả năng ghi nhớ, phán đoán logic và suy luận logic rất mạnh. Những chức năng này có thể thay thế một phần lao động trí óc của con người. Theo ý nghĩa ấy, máy tính là sự kéo dài chức năng của bộ não con người. Con người là động vật sống nhờ thức ăn và nước uống, còn máy tính điện tử thì “sống” nhờ điện. Vì vậy, ở một số nước và khu vực, người ta gọi máy tính điện tử là bộ não điện tử, còn máy vi tính là bộ não điện nhỏ.