Thế nào là thư viện số hóa?

Ở Trung Quốc, thư viện Bắc Kinh và thư viện Thượng Hải đều là những thư viện hiện đại nhất. Chúng không chỉ có lượng sách báo tranh ảnh và tài liệu phong phú mà còn cung cấp cho độc giả những dịch vụ qua mạng Internet. Vậy thì chúng có phải là thư viện số hóa không? Hiện nay thì chưa hẳn. Điều này chủ yếu là do tài liệu sách báo mà những thư viện này có thể cung cấp cho dịch vụ trên mạng vẫn chưa đến 1/10. Vậy, thế nào là thư viện số hóa đây? Một thư viện có nền tảng mạng Internet, các loại tài liệu tài liệu được số hóa, các nghiệp vụ và chức năng quản lý được máy tính hóa, đó chính là thư viện số hóa. Thư viện số hóa có đặc trưng cơ bản như sau:

(1) Các vật mang (vật mang là hình thức vật chất chứa đựng tri thức hoặc thông tin- chú thích của người dịch) tài liệu thông tin số hóa. Các tài liệu xuất bản chính thức mấy năm qua phần lớn đã áp dụng kỹ thuật sắp chữ điện tử, xử lý bản thảo bằng máy tính. Vậy là đã số hóa rồi. Thế nhưng, người ta còn vẫn phải bỏ ra bao nhiêu thời gian và công sức để giải quyết vấn đề số hóa tài liệu xuất bản trước kia nữa.

(2) Hỗ trợ thực hiện việc chia sẻ tài nguyên thư viện bằng mạng. Mạng Internet, mạng nghiên cứu khoa học giáo dục của Trung Quốc là môi trường trợ giúp quan trọng cần có cho thư viện số hóa.

(3) Có giao diện của người dùng thống nhất và hệ thống tra cứu thông tin nhanh chóng tiện lợi.

(4) Có hệ thống quản lý an toàn tài nguyên không bị lạm dụng, đảm bảo bản quyền.

Như vậy xem ra thư viện số hóa muốn trở thành giai đoạn cao cấp của sự phát triển thư viện hiện đại còn phải trải qua một thời gian nữa, phải bằng sự nỗ lực gian khổ của mọi người thì mới đạt được. Thế nhưng, hiện nay chúng ta đã nhìn thấy hình hài của thư viện số hóa rồi. Qua mạng Internet, chúng ta có thể tra cứu các thông tin thư mục của hơn 1000 thư viện trong và ngoài nước; có thể truy cập nhiều kho tin miễn phí như máy chủ dịch vụ Gopher của thư viện Quốc hội Mỹ, nó sẽ cung cấp những tin mới nhất liên quan tới mặt tự động hóa của thư viện Mỹ và thế giới; có thể thăm hơn 20 vạn trang chủ các đơn vị trên máy chủ dịch vụ WWW (World Wide Web). Sau khi đã thực sự xây dựng xong thư viện số hóa, bạn đọc có thể thăm bất kỳ một thư viện nào mà mọi tài nguyên thông tin của các tài liệu trong thư viện có thể đồng thời cung cấp cho hàng triệu độc giả. Như vậy, thông tin sẽ được sử dụng tối đa, người dùng cũng tiện lợi rất nhiều.