Tiếng vọng được hình thành như thế nào?

Nếu đi du lịch đến vùng núi, bạn hét lớn về phía vách đá dựng đứng, sau 1 đến 2 giây có thể nghe thấy âm thanh dội lại, lặp lại tiếng nói của mình. Trong hang núi hoặc trong một căn phòng lớn không có người, nếu hét to, bạn cũng có thể nghe thấy tiếng vọng tương tự.

Vậy tiếng vọng hình thành như thế nào?

Khi âm thanh truyền từ nguồn phát, chẳng hạn tiếng hét của con người, gặp vật cản có diện tích lớn, một phần năng lượng âm thanh bị hấp thụ, phần còn lại phản xạ trở về. Nếu khoảng thời gian giữa âm thanh truyền thẳng và âm thanh phản xạ đến tai người lớn hơn khoảng 1/10 giây, tai ta có thể phân biệt được hai âm. Âm thanh phản xạ trở lại ấy được gọi là tiếng vọng.

Nếu biết vận tốc truyền âm, ta có thể dựa vào thời gian từ lúc phát ra âm thanh đến lúc nghe tiếng vọng để tính khoảng cách tới vật phản xạ. Chẳng hạn, âm thanh truyền trong không khí với vận tốc khoảng 330 đến 340 m/giây. Nếu từ lúc bạn hét đến khi nghe tiếng vọng là 2 giây, thì âm thanh đã đi cả quãng đường đi và về; khoảng cách đến vách núi vào khoảng 680/2 = 340 m.

Lợi dụng nguyên lý hồi âm, người ta đã chế tạo thiết bị định vị âm thanh, tức sonar, dùng để đo độ sâu của nước biển hoặc xác định khoảng cách đến vật thể trong nước.