Bà lão tìm chồng
Bà lão trong thôn ngày nào cũng lang thang khắp nơi để tìm người chồng đã mất của mình.
Cứ đến chạng vạng tối, người già trong thôn lại tụ tập ở nhà thờ họ để chơi bài. Cách đó không xa, bà lão bước ra từ con ngõ đối diện, miệng không ngừng lẩm bẩm: “Ông ấy đi đâu rồi? Hôm nay tôi đi tìm ông ấy mấy lượt rồi, ông ấy chạy đi đâu mất rồi?”.
Bà bước vào nhà thờ họ, túm lấy tay một bác trai lớn tuổi rồi hỏi mãi không buông: “Ông ấy đi đâu rồi? Trời tối rồi, sao còn chưa về nhà ăn cơm?”. Ban đầu tôi không để ý lắm, nhưng bà cứ hỏi đi hỏi lại chỉ một câu, khiến tôi bất giác nhìn sang thêm vài lần.
Tôi thấy bác trai bất đắc dĩ trả lời: “Ông đi làm xa rồi, Tết mới về. Cụ đừng chạy lung tung nữa, lỡ ngã ra đấy thì làm sao! Chúng con không gánh nổi trách nhiệm đâu cụ ạ!”.
Bác trai vừa nói vừa lấy điện thoại gọi cho con trai bà lão, bảo anh mau đến đón mẹ về.
Bà vẫn chưa chịu thôi, tiếp tục hỏi: “Sao chỉ có mình ông ấy đi làm? Không có ai đi cùng ông ấy sao? Sao cậu cũng không đi?”.
Bác trai bật cười, những người đang đánh bài cũng dừng tay, cười phụ họa: “Chúng con không đi được, mà cũng không thể đi. Chỗ đó xa lắm, cả đời chỉ đến được một lần thôi cụ ạ”.
Bà lão không hiểu hàm ý, cũng cười đáp: “Thế thì ông ấy được hời quá còn gì. Ông ấy đi được chứng tỏ lãnh đạo người ta coi trọng ông ấy”.
“Vâng vâng, lãnh đạo trọng dụng bác ấy lắm. Thế nên cụ mau về nhà đi, Tết rồi ông lại về”, bác trai vừa nói vừa dẫn bà ra ngoài.
Bà vẫn lẩm bẩm: “Ông ấy đi đâu thế, sao còn chưa về nhà ăn cơm...”.
Rất lâu sau vẫn không có ai trả lời câu hỏi ấy. Bà thở dài, khom lưng, loạng choạng đi về nhà. Tấm lưng nhỏ bé, đơn bạc của bà giữa gió lạnh và lá vàng rơi trông càng thê lương, như mang theo nỗi buồn sâu thẳm của một người phụ nữ.
Qua cuộc đối thoại ấy, tôi phần nào hiểu chuyện đã xảy ra. “Ông ấy” mà bà luôn miệng kiếm tìm có lẽ đã không còn trên đời. Nhưng bà mắc chứng đãng trí tuổi già, quên hết những chuyện đau thương, cũng quên rằng người ấy đã rời xa nhân thế.
Những người già trong thôn thương bà, không ai nỡ nói ra sự thật. Họ thiện ý dùng lời nói dối này che đậy một lời nói dối khác, hết lần này đến lần khác.
Có lẽ chính những lời nói dối thiện chí ấy đã tiếp thêm cho bà động lực để sống. Chỉ là từ đó về sau, bà luôn bất an tìm kiếm bóng hình của chồng; kiên trì chờ tin ông trong vô số đêm dài; cố lần tìm dấu vết của ông trong từng nhành cây, ngọn cỏ, trong cả tiếng gió lạnh ùa về.
Tôi không biết làm như vậy với bà có đúng hay không. Tôi chỉ biết mọi người đều đang cẩn thận bảo vệ lời nói dối ấy, không ai dám bóc trần sự thật. Nếu bà biết sự thật, có lẽ đó sẽ là một cú đánh quá nặng nề với bà.
Tôi thầm nghĩ, có lẽ người chồng mà bà ngày đêm mong nhớ lúc này cũng đang lặng lẽ ở bên bà từng phút từng giây. Dù cái chết có thể mang đi tất cả, chỉ cần trong lòng còn nhung nhớ, tình yêu vẫn không bao giờ bị lãng quên.
