"Băng khô" có phải là băng không?

Tại bang Texas của Mỹ từng xảy ra một sự việc lạ. Một đội thăm dò địa chất khi khoan tìm dầu mỏ đã khoan xuống rất sâu. Đột nhiên, do áp suất rất cao của chất khí bị nén dưới lòng đất phụt ra mạnh, ngay tại miệng lỗ phun xuất hiện một đống lớn “tuyết trắng”. Điều kỳ lạ là khi nhân viên thăm dò chạm tay vào đám tuyết ấy, trên ngón tay không đọng nước mà lại chuyển thành màu đen.

Nguyên nhân là loại “tuyết trắng” này không phải tuyết, mà là “băng khô”. Băng khô không phải là băng, vì nó không phải do nước bị đông lạnh tạo thành, mà do một chất khí không màu là cacbon đioxit đông kết.

Nếu cho cacbon đioxit vào bình kín rồi nén lại, nó sẽ biến thành chất lỏng giống như nước. Nếu tiếp tục hạ nhiệt độ, chất lỏng ấy sẽ biến thành chất màu trắng giống tuyết mùa đông, đó chính là “băng khô”.

Nhìn bên ngoài, băng khô cũng mịn như tuyết, nhưng không nên chạm tay trực tiếp vào. Nhiệt độ của băng khô xuống đến -78,5°C, có thể làm da bị thương. Sau khi bị bỏng lạnh, da có thể chuyển thành những vết đen và vài ngày sau bị thối rữa.

Nếu để băng khô trong phòng, nó sẽ nhanh chóng biến mất, biến thành khí cacbon đioxit và bay vào không khí. Đó là vì ở áp suất thường, băng khô không chuyển thành trạng thái lỏng mà hấp thụ nhiệt rồi chuyển thẳng sang trạng thái khí. Hiện tượng này gọi là thăng hoa.

Một điều thú vị là do băng khô có nhiệt độ rất thấp, khi thăng hoa nó làm không khí xung quanh hạ nhiệt nhanh, khiến hơi nước trong không khí ẩm ngưng tụ thành sương mù. Lợi dụng đặc điểm này, trong điện ảnh người ta rải băng khô để tạo cảnh mây mù. Ngoài ra, trong một số trường hợp cần thiết, người ta còn rải băng khô từ máy bay để làm mưa nhân tạo.